YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/2353
KARAR NO : 2009/6329
KARAR TARİHİ : 05.05.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı,Ayakta Dik Pozisyonlandırma cihazı bedelinin 23.3.2007 tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
KARAR
Dava ,sigortalının Sağlık Kurulu raporu ile kullanılması uygun görülen Ayakta Dik Pozisyonlandırma cihazı (Motorlu Kalkış –Motorlu Sürüş) bedeli olan 30.350.50 CHF İsviçre Frangının fiili ödeme tarihindeki döviz satış kuru üzerinden fatura ödeme vade tarihi olan 23.03.2007 tarihinden itibaren bu para birimi üzerinden işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili talebine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulune karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağı 506 Sayılı Yasanın 32 ve devamı maddeleridir.Anılan yasanın 34/son maddesinde Kurumun sigortalının iyileşmesine yarayacak yahut iş göremezliğini az çOk gidermesi için gerekli görülecek protez araç ve gereçleri maddede belirtilen süreler ile bağlı olmaksızın sağlamak onarmak ve tesbit edilen süre ve şartlarla yenilemekle yükümlüdür.Aynı hüküm yasanın Ek 32.maddesinde de yer almaktadır. 506 Sayılı Yasanın hastalık sigortasına ilişkin 32 ve devamı maddelerinde yer alan “işgöremezliği giderme” kavramı aktif sigortalının çalışma hayatına ilişkin bir kavram olup uyuşmazlıkların çözümünde ayrıca Ek 32.maddesinde yer alan “iyileştirme” kavramının da incelenmesi gerekir.
T.C.Anayasasının 90.maddesi uyarınca usulune göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin anlaşmalar kanun hükmündedir.Usulune göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır.Bu bağlamda onay Kanun ile yürürlüğe giren Sosyal Güvenliğin Asgari Normlar Hakkında 102 Nolu İLO Sözleşmesinin 10/3.maddesinde ;yapılacak yardımların korunan kimsenin sağlığını korumaya çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır.506 Sayılı Yasanın hastalık sigortası kolundan sağlanacak yardımların kapsamı başlıklı 33.maddesinin son fıkrasında da bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımlarının ;Sigortalının sağlığını koruma ,çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güdeceği açıkça belirtilmiş ve onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen 102 Nolu İLO sözleşmesinin 10/3 maddesi aynen benimsenmiştir.Gerek 506 sayılı yasanın 33/son maddesi hükmü gerekse 102 nolu İLO Sözleşmesinin 10/3.maddesi hükmü uyarınca sigortalı veya hak sahibine “dik pozisyonlandırma cihazı” temini yönünden aranacak temel unsur “iyileşmesine yardımcı olma “unsurudur.İyileşmesine yardımcı olma kavramının ise açık yasal düzenlemeler uyarınca ;sağlığı koruma,çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçların görme kabiliyetini artırma olarak kabulu zorunludur. Ayrıca 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’un 63.maddesinde de iş kazası ile meslek hastalığı hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanması amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f)bendinde ortez ve protez temini için teşhis ve tedavi için gerekli olabilme şartı aranmaktadır.
Kurumun teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı dik pozisyonlandırma cihazına hak kazanılması için gerekli olan “iyileştirme” unsurunun diğer bir anlatımla sağlığı koruma ,çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabliyetini artırma hususlarının cihazı kullanacak kişi yönünden Üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uyguluma ve eğitimin yapılması sonrasında nöroloji ortopedi ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir. (Yargıtay HGK,04.03.2009,2009/10-34 E,2009/104K)
Ayvalık Devlet Hastanesi Sağlık Kurulu raporu uyarınca davacı sigortalının iş göremezliğinin giderilmesi ve rehabilitasyonu için kullanılması uygun bulunan cihazın davacının tıbben ve fennen iyileşmesine veya iş göremezlik derecesinin azalmasına katkısı olmayacağı konusundaki Kurum itirazları üzerinde durularak Hukuk Genel Kurulu Kararında da vurgulandığı üzere sigortalının bir Üniversite yada Eğitim Araştırma Hastanesine sevki sağlanarak hastanın özür durumu da gözetilerek ortopedi ve travmatoloji fiziksel tıp ve rehabilitasyon ,nöroloji uzmanlarından oluşacak bilirkişi kurulundan rapor alınmalıdır.Bilirkişi kurulunca hazırlanacak raporda hastanın anılan cihazı kullanma gereksiniminin bulunup bulunmadığı konusunda saptama yapılırken hastanın özür durumuna göre motorsuz aracı hareket ettirmesinde fiziki güç yetersizliği veya olanaksızlık yada hareket ettirmesi halinde sağlığının tehlikeye girmesinin söz konusu olup olmadığı,motorlu ve diğer özelliklere sahip cihazları kullanması zorunluluğunun bulunup bulunmadığı bilimsel dayanakları ile ortaya konmalıdır.Yapılan inceleme sonucunda dik pozisyonlandırma cihazı kullanımı gereğinin tesbitine karşın özellikli cihaz kullanımını gerektirir tıbbı zorunluluk ortaya konulmadığı taktirde özelliği olmayan motorsuz dik pozisyonlandırma cihazı esas alınarak Kurum tarafından karşılanacak bedelin belirlenmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan bedelinin tahsili istenen cihaz değerinin tesbiti amacıyla Ankara Ticaret Odasına yazılan yazıya verilen cevapta bu konuda protokole rastlanmadığı için ithalatçı firmanın sunduğu belgeler üzerinden değerlendirme yapılarak cihazın yurt dışı (FOB) fiyatına % 40 ilavesi ile ödemeye esas birim fiyatının belirlendiği ve faturadaki fiyatın raice uygun olduğu bildirilmiş ve mahkemece fatura değerleri üzerinden tahsile karar verilmiştir.
20.01.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliğinde değişiklik öngören düzenleme de gözetilerek; bedeli dava konusu edilen cihazların, davalı Kurum yönünden bağlayıcı fiyat tarifesinin bulunup bulunmadığı araştırılarak, böylesi bir fiyatın bulunmadığı sonucuna varıldığı takdirde; davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dâhilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği üzerinde durulmaksızın fatura değeri esas alınarak eksik incelemeyle sonuca varılması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 5.5.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.