YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/3612
KARAR NO : 2008/13768
KARAR TARİHİ : 16.09.2008
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 2926 sayılı Yasaya göre sigortalı olduktan sona SSK.’ya tabi çalışmaları nedeniyle çakışmayan sürelerde tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ……. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacının temyizine gelince:
Dava, davacının 01.10.1985 tarihinden 1.11.2000 tarihine kadar 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun ve talep tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 27.06.1997-1.11.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti ile fazla istemin reddine karar verilmiştir..
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi v e tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki belgelerden, davacının Ziraat Odasına 14.07.2006 tarihinde tescil edildiği , üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu,1.12.1985-31.12.1985 tarihleri arasında 30 gün ,15.04.1989-30.05.1989 tarihleri arasında 25 gün 1.11.1990-02.01.1991” tarihleri arasında 19 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalarının olduğu ,01.10.1985 tarihinde tarım … sigortalısı olarak tescil, 1.11.2000 tarihinde terkin edildiği ve sonradan davalı Kurumca 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması nedeniyle bu sigortalılığının,30.11.1985 tarihinde sona erdirildiği, anlaşılmaktadır..
2926 sayılı Yasa’nın 6/b ve 506 sayılı Yasa’nın 3/I-F ve K maddelerine göre, bir kimsenin aynı anda çifte sigortalı olması sosyal güvenlik sistemimize göre mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, davacı, 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılığı ile çakışan dönemde tarım … sigortalısı kabul edilemez. Ancak,Dairemizin ve giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşleri, Tarım … sigortalısının kısa süreli olarak 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının tarım faaliyetinin devamına engel olmayacağı ve dolayısıyla bu hizmetler dışında tarım faaliyetinin kanıtlanması durumunda sigortalığının kabulü gerekeceği yönündedir.
Somut olayda ,davacının 1985-1991 tarihleri arasındaki aralıklı 74 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması, kısa süreli bir çalışma olduğundan ,bu çalışmanın tarım … sigortalılığını kesmeyeceği ve bu dönemde davacının tarımsal faaliyeti devam ettiği anlaşılmakla anılan 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalar dışında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece 74 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süresinin makul süre olmadığı kabul edilerek ,sigortalılığın prim ödemesinin yapıldığı 27.6.1997 tarihinden başlatılması ve davacının 27.03.2006 tarihindeki tahsis talebine göre 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süresi dışında 15 yıllı sigortalılığı bulunduğundan 01.04.2006 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığı halde bu isteminde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.ve2..bendinin silinerek yerine ‘’Davacının 01.10.1985-01.11.2000 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süresi dışında tarım … sigortalısı olduğunun ve 01.04.2006 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbitine’’sözcük ve tarihlerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 16.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.