YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/5235
KARAR NO : 2009/3375
KARAR TARİHİ : 09.03.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, l.3.l99l tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile 5458 sayılı yasadan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı, kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı l.3.l99l tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun 5458 sayılı Yasa’da yararlanması gerektiğinin tesbitini istemiştir.
Mahkemece istemin kabulüne karar vermiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının l.l.2004 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, Ziraat Odası kaydının l977 yılından itibaren devam ettiği, l5.2.l984- 4.l0.2006 tarihleri arasında tarım kredi kooperatifinde kayıtlı olduğu, teslim ettiği ürün bedellerinden l5.9.l999, 30.ll.2000 ve 30.6.2002 tarihlerinde prim kesintilerinin yapıldığı görülmüştür.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Davacının kurum sigortalısı olarak l.l.2004 tarihinden itibaren tescilinin yapıldığı, bu tarihten önce sigortalılığının başlatılması konusunda başvurusunun bulunmadığı, Kurumcada tescil işleminin gerçekleştirilmediği görülmektedir. Bu durumda 2926 sayılı Yasa’da geçmiş hizmetlerin tesbitine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından l.3.l99l tarihinden itibaren sigortalılığının başlatılması mümkün değildir. Yukarıdaki açıklamalara göre, kayıtlarıda dikkate alınarak davacının ilk prim kesintisini takip eden aybaşı olan l.l0.l999 tarihinde kaydının başladığı l.l.2004 tarihine kadar sigortalı olarak kabulü gerekirken, l.3.l99l tarihinden itibaren sigortalılığa karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ne var ki bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;
“l-Davanın kısmen kabulü ile davacının l.l0.l999- l.l.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun ve 5458 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tesbitine,
2-Emeklilik isteminin HUMK’nun 409. ve devamı maddeleri gereğince işlemden kaldırılmasına,
3-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan 32,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Davanın kısmen kabulü dikkate alınarak toplam 88,00 TL yargılama giderinden takdiren 44,00 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 450,00 TL avukatlık Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın kısmen reddi nedeniyle aynı Tarife gereğince 450,00 TL avukatlık ücretininde davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerin yazılmasını ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 9.3.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.