YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/5602
KARAR NO : 2008/14171
KARAR TARİHİ : 18.09.2008

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1999, 2003 2004, 2005, 2006 yıllarında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Hüküm, İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir. Öte yandan, iş mahkemesince verilen kararların katılma yoluyla temyizine ilişkin yasada bir hükümde bulunmamaktadır.
Olayda hüküm 12.12.2007 tarihinde temyiz eden davalı kurum vekilinin yüzüne karşı tefhim edilmiş, temyiz ise 12.3.2008 tarihinde vukubulmuştur. Bu durumda, davada 8 günlük temyiz süresi geçmiştir
O halde, 1.6.l990 Tarih ve l989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da gözönünde tutularak davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.
2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
3-Dava, davacının sattığı ürün bedelinden yapılan pirim kesintileri dikkate alınarak 1999,2003,2004,2005,2006 yıllarında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir..
Mahkemece davacının 1.6.1999-31.12.1999, 1.6.2003-31.12.2003, 1.6.2004-31.12.2004, 1.6.2005-31.12.2005 ve 1.6.2006-31.12.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedellerinden tarım Bağ Kur’a 20.4.2000, 21.5.2002, 20.5.2004, 25.5.2006 tarihlerinde prim kesintilerinin yapıldığı, ziraat odası ve koopratife kayıtlı olmadığı, tarım arazisinin bulunmadığı, 17.4.1998-31.3.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğu görülmektedir.
Somut olayda ilk prim kesintisi 20.4.2000 tarihinde yapıldığı halde mahkemece tarım Bağ Kur sigortalılığın 1.6.1999 tarihinden başlatılması ve prim kesintisi olamayan 1.6.1999-31.12.1999, 1.6.2003-31.12.2003 ve 1.6.2005-31.12.2005 tarihleri arasındaki dönemlere yönelik istemin kabulüne karar verilmesi hatalı ise de davalının karara yönelik temyiz dilekçesi süre aşımından reddedildiğinden aleyhe bozma nedeni yapılmamıştır. Ancak mahkemece davacının tarım Bağ Kur sigortalılığı 1.6.1999 tarihinden başlatıldığına göre prim kesintilerinin bulunduğu 2004 ve 2006 yıllarının tümünde tarım … sigortalı olduğunun kabulü gerekirken 1.1.2004-1.6.2004 ve 1.1.2006-1.6.2006 tarihleri arasındaki dönemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan “1.6.2004” tarihinin silinerek yerine “1.1.2004” ve “1.6.2006” tarihinin silinerek yerine “1.1.2006” tarihinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinin süreaşımı yönünden REDDİNE, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 18.9.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.