YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/5902
KARAR NO : 2008/15184
KARAR TARİHİ : 06.10.2008

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01.01.1987-dava tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Dava, davacının 01.01.1987 ile dava tarihi arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süreleri dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının 18.03.1999-28.11.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 01.01.1987-19.04.1991 tarihleri arasında taraflar arasında ihtilaf bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Öte yandan Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Davacının 01.01.1987 tarihi itibariyle tarım … sigortalısı olarak tescil edildiği, ziraat oda kaydının 18.03.1999 tarihinden itibaren devam ettiği, İl Tarım Müdürlüğünde 2002 yılı için 25000 m² tarım arazisi kaydının olduğu, 1981 yılında alınmış babasına ait 4595 m² arazi bulunduğu muhtar beyanına göre bu araziyi davacının işlettiği, 20.04.1991-30.06.1991 tarihleri arasında 15 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları olduğu davalı Kurumca 19.04.1991 tarihinde terkin edilip, 01.06.2006 tarihinde yeniden tescil edildiği görülmektedir.
Mahkemece, 01.01.1987-19.04.1991 dönemi için Kurumca yaratılan ihtilaf olmadığından karar verilmesine yer olmadığına ve davacının 18.03.1999-31.05.2006 tarihleri arasındaki tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin hüküm yerinde ise de davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalılığı sona erdikten sonra 01.07.1991-18.03.1999 tarihleri arasındaki dönemde babasına ait tarlaları işleterek tarımsal faaliyetine devam ettiği sabit iken 01.07.1991-18.03.1999 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine ve ihtilaf bulunmadığı halde 01.06.2006-28.11.2007 tarihleri arasındaki dönemin tespitine karar verilmiş olması yerinde değildir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Hüküm fıkrasının 1. bendinin tümden silinerek yerine
“1-Davanın kabulü ile davacının 19.04.1991 tarihinden tescil edildiği 01.06.2006 tarihine kadar 506 sayılı Kanuna tabi çakışan 15 günlük zorunlu sigortalı olduğu süre dışında tarım … sigortalılısı olduğunun tespitine 01.01.1987-19.04.1991, 01.06.2006-28.11.2007 tarihleri arasındaki dönemlerde taraflar arasında ihtilaf bulunmadığından bu dönemlere ilişkin istem hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 06.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.