YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/6624
KARAR NO : 2008/15188
KARAR TARİHİ : 06.10.2008
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, sigortalılık süreleri hariç 1.1.1986 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, hükmün dayandığı gerektirici kanuni gerektirici kanuni nedenlerle ve özellikle temyiz nedenlerine göre davacının tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 1.1.1986 tarihinden 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigorlalı çalışma süreleri dışında davalı Kurumca tarım … sigortalısı olarak kabul edildiği süre haricinde tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 1.1.1986-16.11.2006 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi 36 günlük sigortalılık süresi dişında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının 1.1.1986 tarihi itibariyle tarım … sigortalısı olarak tescil edildiği 13.4.1998-31.5.2006 tarihleri arasında Ziraat Odası, 16.10.1986-16.11.2006 tarihleri arasında kooperatif kaydının bulunduğu 5.6.1986-14.10.1986 tarihleri arasında 111 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmasının olduğu davalı Kurumca 16.11.2006 tarihinde terkin edildiği, 16.11.2006 tarihinden sonra tarımsal faaliyetinin devam etmediği görülmektedir. Mahkemece davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu 111 günlük sürenin dışlanması gerekirken 36 günlük sürenin dışlanmasına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1 nolu bendinin silinerek yerine;
“1-Davanın kısmen kabulüyle, davacının 1.1.1986-16.11.2006 tarihleri arasında 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı olduğu 111 günlük süre dışında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, fazla istemin reddine”
rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 6.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.