YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11093
KARAR NO : 2010/7553
KARAR TARİHİ : 28.06.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 6.11.2007 gün ve 073499 nolu ödeme emrinde belirtilen prim borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacı şirketin davalı kurumca eksik işçilik bildirimi nedeniyle tahakkuk ettirilen ek prim ve gecikme zammı borcu bulunmadığının tespiti ile Kurum tarafından tahakkuk ettirilen prim borcunun iptali ve haksız tahsil edilen 52.424,00 TL nin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kısmen kabulü ile SSK Sakarya Sigorta İl Müdürlüğünün 16.11.2007 tarih 73499 nolu ödeme emrinde 29.282,98.-TL olarak yazılı asıl alacak tutarının 10.476,99.-TL, 33.618,85.-TL olarak yazılı geçikme zammı tutarının 8.098.-TL olduğunun TESPİTİNE, fazla alındığı anlaşılan 44.326,84.-TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 9. maddesinde Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığına işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarını saptama yetkisi tanınmış; aynı Kanunla 506 sayılı Kanunun 130. maddesine eklenen yeni fıkra ile “ işverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurumca saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek ve kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edilir.” hükmü getirilmiş, yine bu konu ile bağlantılı olarak 506 sayılı Kanunun 79. maddesine de yeni fıkra hükümleri eklenmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı şirketin davacı şirket tarafından … Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin … Organize Sanayi Bölgesinde (OSB) bulunan sahada MDF fabrikası kazan ünitesi Refrakter malzeme işinin yapılması nedeni ile davalı kurumca 84.875.197.887 TL eksik işçilik bildirimi bulunduğu tesbit edilerek 29.282,98 YTL ek prim 22.449,30 YTL gecikme zammı tahakkuk ettirildiği, davacı şirketçe 20.10.2006 tarihinde Kurum işlemine itiraz edildiği, SSK Sakarya İl Müdürlüğünün 2007/15753 Takip sayılı dosyası ile davacı şirkete 16.11.2007 tarih ve 073500 sayılı Ödeme emri gönderilerek (2003/11, 12 ve 2004/1 dönemine ait 29.282,98 YTL asıl 33.618,85 YTL gecikme zammı olmak üzere toplam 62.901,83 YTL lik ödeme emri gönderildiği, davacı şirket 29.11.2007 tarihinde 29.282,98 YTL Prim aslı ve 33.751,78 YTL gecikme zammı olmak üzere toplam 63.574,43 YTL kuruma ödediği ve Ödeme sırasında “Adapazarı İş Mahkemesine açacakları menfi tespit, istirdat ve itiraz haklarına halel gelmemesi kaydı ile ödeme yaptıklarını belirterek itirazi kayıtla ödeme yaptığı, ve bu davanın açıldığı görülmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 29.05.2006 tarihli Kurum Müfettiş raporu ile işin “Fırın refraktör malzemesi (ısıya dayanıklıateş tuğlası) temin ve montaj” olarak kabul edilip 16-192 Ek genelgeye göre asgari işçilik oranının % 20 kabul edilmesi ve davacı şirket tarafından … Sanayi ve Ticaret A.Ş’ ye düzenlenen 31.12.2003 tarihli 29.505.478.576 TL ve 15.01.2004 tarihli 110.103.928.668 TL lik (Ablikasyon ücreti olarak) iki adet fatura ile (Refrakter ve gerekli Ekipmanlar olarak) toplam 371.99,43 YTL lik 15.11.2003-12.01.2004 tarihleri arasında düzenlenmiş 7 adet faturanın malzemeli işçilik faturalarına dahil edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Kurum müfettişi tarafından davacı … San. Tic. A.Ş. tarafından refraktör malzemesi (ısıya dayanıklıateş tuğlası) temin ve montaj işi ile ilgili herhangi bir işçilik bildirimi bulunmadığı sonucuna varılarak alt iş veren olarak iş yapan … Sanayi ve Ticaret A.Ş ye davacı şirket tarafından dava konusu iş ile ilgili 30.747.168.540 TL ve 114.737.473.008 TL lik (Ablikasyon) montaj ücreti olarak iki adet hak ediş faturası bulunduğu, alt işveren tarafından dava konusu iş ile ilgili 2003/11 ayda 4.152.676,768 TL 2003/12 ayda 8.610.697,416 TL ve 2004/1 ayda 3.679,754 TL işçilik bildirimi yapılmış olduğu, yapılan işlerin tamamı için 506.589.829.124 TL hak ediş tutarı kabul edilerek % 20 işçilik oranı uygulanarak alt işveren tarafından bildirilen 16.442.767.938 TL S.P.E.K düşülerek eksik bildirilen S.E.P.K tutarının 84.875.197.887 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan 21.07.2008 tarihli asıl ve 02.04.2009 tarihli ek bilirkişi raporlarında yapılan iş nedeni ile toplam hak ediş tutarının 506.589.829.124 TL olduğu bu hakedişlerin davacı şirkete ait sürekli iş yerinde imal edilen malzemeli işçilik ihtiva eden ve montajı yapıldığı tespit edilen refraktör ve gerekli ekipmanlar ile ilgili 7 adet fatura tutarı olan 371.991.000.000.TL tutar malzemeli işçilik bedeli kabul edilip, toplam hak edişten düşüldükteen sonra kalan miktarın 134.598.829.124 TL olduğu bu miktara 16-192 sayılı genelgenin 154 sırasındaki fırın inşaatı için öngörülen % 20 işçilik oranı uygularak davacı şirketin tahhüt konusu iş ile ilgili olarak 10.476.997.886 TL eksik işçilik bildiriminde bulunduğu kabul edilerek bu eksik bildirimden dolayı davacı şirketin 2003 yılı Kasım, Aralık ve 2004 yılı Ocak ayı olmak üzere toplam üç aylık prim borcunun 3.719,33 YTL olduğu 29.11.2007 tarihi itibare ile gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte 8.098,00 YTL olduğu buna göre ödemesi gereken toplam miktarın 10.476.997.886 TL olduğu görüşü bildirildiği, bilirkişi raporunda belirtilen işçilik oranları ile ilgili yapılan tespit yerinde ise de SSK müfettiş raporunda görülmeyen davacı şirkete ait sürekli iş yerinde imal edilen malzemeli işçilik ihtiva eden ve monajı yapıldığı tespit edilen refraktör ve gerekli ekipmanlar ile ilgili 7 adet faturalar ile ilgili davacı şirketin defter ve kayıtlarından faturanın yapılan iş ile ilgili olup olmadığı ve gerçek olup olmadığı ile ilgili araştırma yapılmadan, malzemeli işçilik faturasına dahil edilerek hesaplama yapılması doğru değildir.
Öte yandan her ne kadar bilirkişi heyeti raporunda faturaların iş yeri muhasebe kayıtlarında mevcut olduğu belirtilmiş ise de muhasebeci bulunmayan bilirkişi heyeti raporuna göre sonuca gidilmesi doğru değildir
Yapılacak iş; muhasebecinin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi heyetinden davacı şirketin sürekli iş yerine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak sözkonusu iş yerinde imal edildiği belirtilen ve monajı yapıldığı tespit edilen refraktör ve gerekli ekipmanlar ile ilgili toplam 371.991.000.000. TL tutarındaki 7 adet faturanın gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yapılan iş ile ilgili olup olmadığı ayrıca faturaların tutulması gereken ticari defterlere usulüne uygun şekilde işlenip işlenmediği konusunda ek rapor alınarak çıkacak sonuca göre karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın bu yönde bir inceleme yapılmaksızın sonuca varan yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.