YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11153
KARAR NO : 2010/7706
KARAR TARİHİ : 29.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalı işveren nezdinde 1.9.1998-19.9.2008 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
KARAR
Davacı, davalı işverenler nezdinde 01.09.1998 ile 19.09.2008 tarihleri arasında geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbitini talep etmiş, mahkemece çalışmaların13.10.2000-19.09.2008 tarihleri arasında gerçekleştiği ve tamamının kurumca bildirildiği başkaca tesbit edilebilir süre bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ile varılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne var ki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.
Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olayda; davacının davalı işverenlere ait işyerlerinden davacının13.10.2000-19.09.2008 tarihleri arasında gerçekleşen çalışmalarının kuruma bildirildiği dosyada bulunan hizmet cetvelinden anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık konusu edilen dönem ise bu çalışmalardan önce ve kesintisiz olarak gerçekleştiği iddia olunan 01.09.1998 ile 19.09.2008 tarihleri arasında geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarla ilgili döneme aittir.
Duruşmada dinlenen bordro tanıkları davacının1998-2004 döneminde aşçı olarak çalıştığına ilişkin iddiasını doğrulamışlardır. Davalı işverenin işyeri belgeleri ile ücret bordroları dosya içinde bulunmamaktadır. Davacının yaptığı aşçılık işinin devamlılık arzeden özelliği de göz önüne alındığında,bildirimden önceki dönemde bu işin kim tarafından yürütüldüğü de araştırılmamıştır.
Mahkemece yapılacak iş; işyeri belgeleri,ücret bordroları veya ücret makbuzları getirtilerek davacıya hangi tarihlerde ne şekilde ücret ödendiğini saptamak, davacıya uyuşmazlık konusu edilen (bildirim öncesi) dönemde ücret ödemesi yapılmadı ise işyerinde aşçılık görevinin kim tarafından yerine getirildiğini belirlemek,gerektiğinde bu şahsın ifadesine başvurarak oluşan sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 29.06.2010 tarihli oturumda oybirliğiyle karar verildi.