YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11832
KARAR NO : 2010/8668
KARAR TARİHİ : 20.09.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacılar murisinin 29.09.1994 tarihinde iş kazası sonucu ölümünden dolayı iş kazası sigorta kolundan ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre … mirasçıları olan davacıların tüm, davacı baba …’in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacı …’in ve ölü …’in oğlu …’in 29.09.1994 tarihinde iş kazası sonucu ölümünden dolayı 506 sayılı Kanun’un 24. maddesi nazara alınarak oğullarının desteğine muhtaç olduklarının tespiti ile iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanması istemine ilişkindir.
Mahkemece ölen oğul …’in ölüm tarihi olan 29.09.1994 tarihinde henüz 17 yaşında olması davacı babanın da 49 yaşında olması ve 17 yaşında olan oğulun ebeveyni olan babasına bakamayacağı kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.
Yapılan incelemede davacı …’in bekar olarak ölen …’in babası olduğu, anne …’in de 08.05.1998 tarihinde öldüğü, davacı babanın 24.12.2002 tarihinde Kuruma verdiği dilekçe ile ölüm geliri bağlanmasını talep ettiği, davalı Kurumca 07.02.2003 tarihli yazı ile sigortalının 17 yaşında olduğu, 17 yaşındaki bir çocuğun ana ve babasının geçimini sağlamasının mümkün olmadığı bildirilerek talebin reddedildiği, 29.07.2003 tarihli 4958 sayılı Yasa ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra davacı babanın Kurum kayıtlarına 02.03.2004 tarihinde yürürlüğe giren 27.02.2004 tarihli dilekçesi ile yeniden müracaatta bulunduğu, bu talebin de davalı Kurumca davacı baba için sigortalının ölüm tarihinin 06.08.2003 tarihinden önce olması ve sağlığında geçimini sağlamadığı nedeniyle ölüm geliri bağlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır. Babanın hiçbir Sosyal Güvenlik Kurumundan gelir, aylık almadığı hiçbir gelirinin olmadığı, fakirlik ilmuhaberi ile belirlenmiştir.
Sigortalının ölüm tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa’nın 12. maddesinde sigortalının iş kazası sonucu ölümü halinde hak sahiplerine gelir bağlanacağı, bildirilmiş 506 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde ” geçimi sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasına” ibareleri 29.7.2003 tarihli 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasa’nın 35. maddesi ile değiştirilerek ” sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmayan veya 2022 sayılı Yasa’ya göre bağlanan aylık hariç olmak üzere bunlardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almayan ana ve babasına” ibareleri getirilmiştir. Bu tür yasaların yürürlüğe girmeleri ile birlikte derhal tesirini husule getireceği tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda kanunların geriye yürümesi değil ani etkisi söz konusudur.
H.G.K.’nun 06.04.2005 tarihli, 2005-10-183 Esas, 2005-241 Karar nolu kararıda bu yöndedir.Bu durumda aylık bağlama hakkını doğuran olayın sözü edilen yasa değişikliği olduğu gözetilerek şartlar oluşuyor ise ölüm tarihi yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra ise aylığın ölüm tarihini takip eden aybaşından, ölüm tarihi yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce ise aylığa 01.09.2003 tarihinden itibaren hak kazanılacağının kabulü gerekir.
Öte yandan 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa’nın 34. maddesinde de hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/ veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam %25 oranında, ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam %25 oranında ölüm geliri bağlanacağı bildirilmiştir.
Mahkemece davacı babaya yasanın değişmesinden sonra verdiği 27.02.2004 tarihli Kurum kayıtlarına 02.03.2004 tarihinde giren tahsis talep dilekçesi gözetilerek bu tarihi takip eden aybaşı olan 01.04.2004 tarihinden itibaren iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanmasına karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davacı …’in davasının tümden reddine karar verilmiş olup usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı baba …’in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine, 20.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.