YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11933
KARAR NO : 2009/13632
KARAR TARİHİ : 26.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1.6.1995-1.10.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’ya göre prim yapılandırılması başvurusunun geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin taşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının1.6.1995 tarihinden 1.10.2008 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’ya göre pirim yapılandırmasının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 1.6.1995-1.10.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’ ya göre pirim borçlarının yapılandırmasının geçerli olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildiriLmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden , davacının sattığı ürün bedelinden tevkifat yoluyla tarım Bağ Kur’a ilk prim kesintisinin Nisan-1995 tarihinde yapıldığı, 1995,1996 ve 1997 yıllarında prim kesintilerinin bulunduğu, 1998-2008 yılları arasında prim kesintisi yapıldığını gösteren bir belgenin dosyada bulunmadığı, 22.7.2008 tarihinden beri ziraat odasına kayıtlı olduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece prim kesintisinin bulunduğu, 01.06.1995-31.12.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı ile bu süreleri kapsayan pirim borcu nedeniyle 5510 sayılı Yasa’ya göre yapılan yapılandırmanın geçerli olduğunun kabulü yerinde ise de, prim kesintisi ile 2926 sayılı yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtların bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin bu madde kapsamında kanıtlanmadığı 1.1.1998-1.10.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemlerin reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.