YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/12190
KARAR NO : 2009/13642
KARAR TARİHİ : 26.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, tarım … sigortalılık tescilinin 1.8.1994 tarihine çekilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlerle davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir
2-Dava davacının, tarım Bağ Kur sigortalılık tescilinin 1.8.1994 tarihine çekilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.
Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefıyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın l0.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı Kurumca davacının fotokopisini ibraz ettiği 2.8.1995 tarihli müstahsil makbuzuna ilişkin pirim kesintisinin Kurum kayıtlarına intikal etmediğinin, Binnur A.Ş. Tarafından da prim kesinti belgelerinin bulunmadığının bildirildiği, davacının sattığı ürünlerden 22.7.1998, 1.7.1999, 1.7.2000 tarihlerinde pirim kesintilerinin yapıldığı, 27.7.1998 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu , kooperatif kaydının bulunmadığı, 2002 yılında adına intikal eden tarım arazisinin bulunduğu, Kurumca davacının 1.3.1985 tarihinde yapılan 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık kayıt ve tescilinin 8.10.1990 tarihli terk dilekçesi üzerine baştan iptal edildiği, daha sonra başvurusuna göre davacının 1.5.2004 tarihinden itibaren yeniden tarım Bağ Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının dava dilekçesinden 1.8.1994 tarihinden itibaren Kurumca tescilinin yapıldığı 1.5.2004 tarihine kadar tarım Bağ Kur sigortalısı olmayı amaçladığı anlaşılmaktadır. Davacının 1998,1999 ve 2000 yıllarındaki pirim kesintileriyle ziraat odası kaydına rağmen; fotokopisi sunulan 2.8.1995 tarihli müstahsil makbuzuna ait pirim kesintisine rastlanmaması nedeniyle istemin tümden reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; davacının pirim kesintilerinin bulunduğu ve tarımsal faaliyetin 2926 sayılı Yasa’nın 10 maddesi kapsamında kanıtlandığı 1.8.1998-30.4.2004 tarihleri arasındaki tarım Bağ Kur sigortalılık isteminin kabulüne karar vermektir
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.