YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/12592
KARAR NO : 2009/13638
KARAR TARİHİ : 26.10.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi

Davacı,1.4.1992-3.12.1999 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının, 1.4.1992-3.12.1999 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, davacının 31.8.1993-4.12.1999 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunUn tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının sattığı ürün bedelinden tarım Bağ Kur’a ilk pirim kesintisinin 2.10.1994 tarihinde yapıldığı, 1995,1996,1997 ve 1998, yıllarında pirim kesintilerinin bulunduğu, 14.9.1993 tarihinden beri ziraat odasına,31.8.1993 tarihinden beri de kooperatife kayıtlı olduğu, tarım arazisinin bulunmadığı, 5.11.1986-31.3.1992 tarihleri arasında ve 4.12.1999- tarihinden beri de devam eden 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının bulunduğu anlaşılmaktadır
Mahkemece davacının pirim kesintisinin bulunduğu 1.11.1994-4.12.1999 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabülüne dair verilen tespit kararı yerinde ise de davacının tarım Bağ Kur sigortalılığının başlatılabilmesi için pirim ödemesi, tevkifat ve Kuruma başvurusu bulunmadığı halde 31.8.1993 tarihindeki kooperatif kaydına göre sigortalılığın başlatılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu durumda mahkemece davacının ilk pirim kesintisinin yapıldığı 2.10.1994 tarihini takip eden aybaşı olan 1.11.1994 tarihinden itibaren sigortalılığının başlatılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kooperatif kaydına göre sigortalılığın başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının birinci bendinin tümüyle silinerek yerine;
“1- Davanın kısmen kabulü ile davacının, 1.11.1994-3.12.1999 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 26.10.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.