YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/12604
KARAR NO : 2009/13639
KARAR TARİHİ : 26.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK.’lı süreleri hariç 04.09.1986-01.05.2004 tarihleri arası … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 4.9.2986 tarihinden itibaren SSK na tabi çalışmaları dışında kalan dönemlerde tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir..
Mahkemece davanın kabulü ile davacının 4.9.1986-1.3.1987, 5.7.1987-1.10.1987, 10.8.1989-1.12.1989, 3.5.1990-21.6.1990, 19.6.1994-1.12.1994-1.5.2004 tarihleri arasındaki dönemlerde tarım … sigortalısı olduğunun tespitiyle aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kurumca tarım Bağ Kur sigortalısı olarak 1.9.1985 tarihinde kayıt ve tescilinin yapıldığı, 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması nedeniyle sigortalılığının 4.9.1986 tarihinden geçerli olmak üzere terkin edilip, 1.5.2004 tarihinden itibaren de sigortalılığının yeniden başlatıldığının davacıya 8.1.2008 tarihli yazı ile bildirildiği, davacının 15.2.1979 tarihinden beri ziraat odasına kayıtlı olduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı ve tarım arazisine sahip olduğu, uyuşmazlık döneminde 5.9.1986 -11.2.1987 tarihleri arasında 111 gün, 6.7.1987-1.9.1987 tarihleri arasında54 gün, 16.12.1988-30.1.1989 tarihleri arasında 37 gün, 11.8.1989-30.11.1989 tarihleri arasında 25 gün, 4.5.1990-21.5.1990 tarihleri arasında 10 gün, 20.6.1994-30.11.1994 tarihleri arasında 60 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalı çalışmaların bulunduğu anlaşılmaktadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Somut olayda mahkemece verilen kararın gerekçesinde davacının SSK ‘na tabi çalışmaları dışında kalan dönemlerde tarım Bağ Kur sigortalısı olması gerektiği belirtildiği halde kurulan hükümde uyuşmazlık döneminde çakışan kısa süreli SSK’na tabi çalışmaların geçtiği dönemlerde tarım Bağ Kur sigortalılığın tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendinin tümüyle silinerek yerine “Davanın kabulü ile davacının 4.9.1986-30.4.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları dışında kalan dönemlerde tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA , 26.10.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.