YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/13679
KARAR NO : 2010/10908
KARAR TARİHİ : 04.11.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin, davalılardan işverene ait işyerinde 1989-1994 yılları arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, davanın süre aşımı yönünden reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacılar, murisleri Şaban Canbaklı’nın davalı işverene ait kum ocağında (gün ve ay belirtilmeden) 1989-1994 yılları arasında geçen ve SGK’na eksik bildirilen çalışmalarının tesbitini istemiştir.
Mahkemece, hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle davanın tümüyle reddine karar verilmiştir.
Yapılan incelemede davacı murisinin davalıya ait işyerinden 23.01.1990 tarihli işe giriş bildirgesinin SGK’na süresinde verildiği, 23.01.1990-28.02.1990 tarihleri arasındaki çalışmalarında davalı Kuruma bildirildiği görülmektedir.
Bu yönü ile davanın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesidir. Anılan maddede, yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıklarını hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilecekleri öngörülmüştür.
Somut olayda davacının işyerindeki çalışmaları davalı Kuruma 23.01.1990-28.02.1990 tarihleri arasında bildirilmiş, 1990 yılındaki bildirime uygun olarak da primler ödenmiştir. Davacının ihtilaf konusu dönemde başka bir işyerinden bildirilmiş çalışması bulunmadığına göre 1989-1994 yılları arasındaki çalışma kesintisiz geçtiğinden beş yıllık hak düşürücü sürenin dolduğundan söz edilemez. Bu durumda davalı işyerinin bir kum ocağı olduğu ve böyle bir işyerinde çalışmanın 1989-1994 tarihleri arasındaki dönemde kışın da devam edip etmediği yöntemince araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ortadadır.
Yapılacak iş; öncelikle davalı işverene ait işyeri dosyası Kurumdan ve işyerinden getirtilerek incelenmeli, Kurumdan bu işyerine ait 1989-1994 dönemini ihtiva eden dönem bordroları istenilerek, mevcut ise bordro tanıklarının, bulunmadığı takdirde kayıt ve belge ile belirlenmiş yada emniyet vasıtasıyla yaptırılacak araştırma ile belirlenecek komşu işyeri sahipleri veya çalışanlarının beyanlarına başvurulmalı, tarafların göstereceği delillere bağlı kalınmaksızın, deliller re’sen olabildiğince toplanmalı ve sonucuna göre 1989-1994 tarihleri arasındaki istem yönünden bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine, 4.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.