YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/15466
KARAR NO : 2009/16724
KARAR TARİHİ : 21.12.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren -01.07.2002 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı SGK’nun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının sattığı ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihinden 1.9.2007 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 1.4.1996-1.7.2002 Tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.9.2007 tarihinden itibaren Tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, her yıl üretilip satılan ürünün bedelinin bir sonraki yıl ödenirken prim kesintisi yapıldığından davacının 1995 yılında ürettiği şeker pancarı bedelinden ilk … prim kesintisinin 25.03.1996 tarihinde yapıldığı 01.07.1999, 01.07.2002 tarihlerinde de prim kesintilerinin bulunduğu, davacının ziraat Odası üyeliğinin 24.07.2008 tarihinden itibaren, … Ekicileri Kooperatif kaydının 12.02.2001 tarihinden itibaren devam ettiği, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunduğu, davalı Kurumca prim kesintileri dikkate alınarak 1.4.1996-31.12.1996, 1.7.1999-31.12.1999, ve 1.7.2002 ve devamı şeklinde sigortalılığının kabul edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, davacının ilk … prim kesintisi dikkate alınarak 1.4.1996-01.07.2002 tarihleri arasındaki süre yönünden tespit kararı verilmiş ise de, dava açılmadan önce davalı Kurumca 25.7.2008 tarihli giriş bildirgesi ile davacının 1.4.1996-31.12.1996, 1.7.1999-31.12.1999 tarihleri arasında … sigortalılığının kabul edilmiş olması nedeni ile bu dönemlere ilişkin istemin hukuki yarar yokluğundan, 1.1.1997 tarihi ile 30.06.1999 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise prim ödemesi ya da kesintisi bulunmadığı ve 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar da bulunmayıp, tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı için davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine,
“1-1.4.1996-31.12.1996, 1.7.1999-31.12.1999 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin hukuki yarar yokluğundan reddine;
2-1.1.1997-30.6.1999 ile 1.1.2000-31.6.2002 tarihleri arasındaki dönem yönünden tarım … sigortalılık şartları bulunmadığı anlaşıldığından bu süreler yönünden davanın reddine
3-Başlangıçta alınan peşin harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan toplam 33.00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 575.00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, kararın bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 21.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.