YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/16300
KARAR NO : 2010/6730
KARAR TARİHİ : 14.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, murisinden dolayı bağlanan yaşlılık aylığının iptaline ilişkin kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacı murisi …’in Erzin Esnaf ve Sanatkarlar Odasındaki kaydı nedeniyle 26.12.1990-24.12.1997 tarihleri arasındaki … sigortalılığına geçerlilik tanınarak murisin yaşlılık aylığının iptaline ilişkin kurum işleminin iptali ile, murisi ödenen yaşlılık aylıkları nedeniyle kuruma borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Mahkemece istek yazılı şekilde hüküm altına alınmış ise de eksik araştırmaya dayalı olarak varılan sonuç doğru bulunmamıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı murisi …’in 20.4.1982-24.12.1997 tarihleri arasında … sigortalısı olduğu, kendine 1.1.1998 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, 1.1.1977-31.12.1987 ve 26.9.1983-22.9.1988, 22.9.1988-26.12.1990 tarihleri arasında vergi kaydının olduğu, Erzin Esnaf ve Sanatlar Oda kaydının 27.5.1982-devam şeklinde olup, Hatay Esnaf ve Sanatlarla Sicil Memurluğu kaydının da 24.12.1997-devam şeklindeki kayıtlarının yaşlılık aylığı bağlanmasına esas, alındığı, murise ait oda kaydının mahallinde incelemesi sonucu tutulan 30.06.2004 gün ve 101154 sayılı tutanak ile üye kayıt defterinin 132. sayfasında 528 nolu üyelik kaydında adı, soyadı ve doğum tarihinde silinti ve kazıntı yapılarak adının ve soyadının eklendiği, üyelikle ilgili kararda yine silinti ve kazıntı yapılarak …’in adının sonradan eklendiğinin tespiti üzerine, murisin oda kaydının usule uygun olmadığından, diğer kayıtlarının bulunmadığı 26.12.1990-24.12.1997 tarihleri arası sigortalılığının iptali sonunda, yaşlılık aylık şartları ortadan kalktığı için, bağlanan yaşlılık aylığının iptalinin 15.2.2005 günlü kurum yazısı ile sigortalıya bildirildiği, …’in 4.11.2005 tarihinde ölümü sonrasında da davacı eşin bu davayı açtığı görülmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık murisin … sigortalılığına esas alınan Erzin Esnaf ve Sanatkarlar Oda kaydında sahtecilik yapılıp yapılmadığı ve buna bağlı olarak sigortalılığın geçerli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Gerçekten 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesine göre bir kimsenin … sigortalısı olması için meslek kuruluş kaydı ile birlikte kendi nam
ve hesabına bağımsız çalışması gerekmektedir. Öte yandan 20.4.1982tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile değişen 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi zorunlu … sigortalısı olması için vergi yükümlülüğü öngörmüş 14.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile anılan maddede getirilen değişiklikle sigortalılığa karine yönünde vergi kaydı bulunanların sigortalığının vergi kaydı tesisi ile başlayıp terkini muaf olması durumunda Esnaf ve Sanatkarlar Sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluş kayıtlarının esas alınacağı belirtilmiştir.
Mahkemece, murisin Erzin Esnaf ve Sanatkarlar Oda kaydının yukarıda açıklanan kurum incelemesine dayalı olarak geçersiz sayılması yönünde ise hiç inceleme yapılmadığı, bu konu üzerinde durulmadığı gibi, ödenen primler gereğince kayıt geçersiz olsa dahi bu sürenin sigortalı sayılması gerekçesi doğru olmadığı, kötü niyetin ispatlandığı hallerde MK. m.2’ye dayanılamayacağı açıktır.
Yapılacak iş; Davacı murisinin oda kaydının geçersizliğine ilişkin olarak bu yönde tutulan kurum müfettiş tutanak ve ekleri ile 27.05.1982 tarihli üyelik kayıt defteri celbedilerek incelenmeli ve bu kayıtlarda suç gerektirir bir fiilin olup olmadığı, kaydın hileye dayalı olup olmadığının araştırılması ve bu konuda Ceza soruşturması olup olmadığının araştırılarak varsa sonucunun beklenmesi, yapıla5cak inceleme ve araştırmalar ile söz konusu kaydın geçerliliğe yönünde oluşacak sonuç gereğince bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemenin sözü edilen tüm kanıtları toplamak suretiyle birlikte değerlendirilerek sonuca gitmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar vermesi usul yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.