YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/16591
KARAR NO : 2010/12994
KARAR TARİHİ : 23.12.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 02.12.1994-03.09.2002 tarihleri arası 5787 nolu üyeliğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz edenin sıfatına göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının oda kaydının geçersiz olduğu gerekçesiyle yaşlılık aylığı isteminin Kurumca reddedilmesi nedeniyle 02.12.1994-03.09.2002 tarihleri arasındaki Düzce Şoförler ve Otomobilciler Odasına 5787 nolu üye olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece,istemin kabulü ile davacının, 5787 sıra numarası ile 02.12.1994 tarihinden 03.09.2002 tarihine kadar Düzce Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasına üye olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01.07.1997 tarihli bildirgeye göre 01.08.1979 tarihli vergi kaydı nedeniyle 20.04.1982 tarihi itibariyle tescil edildiği, 01.08.1979-20.12.1993 tarihleri arasında vergi kaydının, 02.12.1994-03.09.2002 tarihleri arasında Düzce Şoförler ve Otomobilciler Odası kaydının ve 03.09.2002 tarihinden itibaren Gölyaka Şoförler ve Otomobilciler Odası kaydının bulunduğu, 01.05.2002-17.11.2005 ve 17.11.2005 tarihinden itibaren Esnaf ve Sanatkar Sicil memurluğunda kaydının bulunduğu, Kurumun 27.06.2008 tarihli komisyon kararı ile, oda üyeliğinin kaydına ilişkin yönetim kurulu kararı olmadığı, hazirun listelerinde adına rastlanmadığı, üye aidat cetvelinin olmadığı, üye beyannamesinin bulunmaması nedeni ile üyeliğinin usulüne uygun olmadığını tesbit ettiği ve Kurumca davacının 20.12.1993-15.09.2004 dönemine ilişkin sigortalı hizmetlerinin iptal edilerek sicil ve vergi kaydına göre sigortalılık sürelerinin düzenlendiği davacının 1997 affından yararlanarak 20.04.1982-31.12.1996 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primleri ödediği anlaşılmaktadır.
1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Öte yandan davalı Kurum’un geçmişe yönelik (uyuşmazlık konusu dönemi de kapsar şekilde) prim tahsil etmesi ve uzun süre bu primleri kullanması ve daha sonra davacının sigortalılığını iptal etmesi Medeni Kanunun 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacaktır. Sosyal güvenlik kurumlarının anayasal görevlerini yerine getirirken, sigortalılara karşı olabildiğince yasal haklarını hatırlatması ve bu durumlarını izlemesi zorunlu görev olarak ortaya çıkar. …’un bu anayasal sosyal güvenlik ödevinin gereği olarak, sigortalısını uyarmaması sonucu, primleri tahsil edilen sürelerin 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.10.1997 gün ve E: 1997/10-578, K: 1997/758; 24.09.2003 gün ve 2003/10-489, 2003/490 sayılı kararı da bu doğrultudadır.
Somut olayda, davacının 1479 sayılı Yasa gereği tescili 1997 yılında yapılmış olmakla, 1997 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasanın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu 20.12.1993-15.09.2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin sigortalılık koşullarının oluştuğu ortadadır. Ayrıca davacının usulsüz olarak oluşturulduğu iddia olunan bu kaydın oluşturulmasında bir katkısının olduğu da tesbit edilmediğinden ve davacı oda kaydının bulunmadığı 20.12.1993-02.12.1994 tarihleri arasındaki primleri 1997 yılında çıkarılan yapılandırma yasası ile ödeyip alınan bu primler davalı Kurumca uzunca süre kullanıldığından davacının 20.12.1993-02.12.1994 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptal edilmesi MK’nun 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyiniyet kurallarına aykırı olacağından davacının 02.12.1994-03.09.2002 ve 03.09.2002-15.09.2004 tarihleri arasında geçerli oda kayıtları bulunduğundan 20.12.1993-15.09.2004 tarihleri arasında sigortalı sayılması gerekir. Hal böyle olunca,davacı hernekadar oda üyeliğinin tespitini istemiş ise de davalı oda tarafından iptal edilen bir kayıt olmadığından ve dava dilekçesinin içeriğinden bu dava ile davacının oda kaydının geçersiz olması gerekçesiyle sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile 20.12.1993-15.09.2004 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tespitini sağlamayı amaçladığı anlaşılmakla mahkemece davacının oda kaydının geçerli olduğu kabul edilmekle oda kaydının bulunduğu ve primleri ödenen 20.12.1993-15.09.2004 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tespitiyle aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken oda üyeliğinin tesbitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek, yerine; “1-Davacının oda kaydının bulunduğu 20.12.1993-15.09.2004 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptaline ” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA,23.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.