YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/2420
KARAR NO : 2009/4583
KARAR TARİHİ : 30.03.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 03.01.1994 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı, 01.01.1994 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkeme davacının 01.05.1994 tarihinden dava tarihi olan 18.04.2007 tarihine kadar olan sürede sigortalı olduğunun tespitine karar vermiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının teslim ettiği ürünlerden 1994-1996-1999-2006 ve 2007 yıllarında prim kesintilerinin yapıldığı, davacının ziraat odasına ve tarım kredi kooperatifine kayıtlı olmadığı, üzerine kayıtlı tarımsal arazinin bulunmadığı, zirai kredi kullanmadığı, doğrudan gelir desteğindende yararlanmadığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Davacının yukarıda açıklanan kayıtlarının bulunmadığı bu durumda tarımsal faaliyeti sürekli olmadığından, prim kesintilerinin yapıldığı yıllar dikkate alınarak ilk kesintinin yapıldığı 1994 yılı Nisan ayını takip eden aybaşı olan 01.05.1994 tarihinden 1999 yılındaki kesintiye göre yıl sonu itibariyle 31.12.1999 tarihine kadar olan sürede ve tekrar kesintinin yapıldığı 2006 yılı Ağustos ayını takip eden aybaşı olan 01.09.2006 tarihinden 2007 yılındaki kesinti de nazara alınarak dava tarihi olan 18.04.2007 tarihine kadar olan sürede 2926 sayılı Yasa tarım … sigortalılığın tespitine karar vermek gerekirken 01.05.1994 tarihinden dava tarihine kadar sürede aralıksız sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;
“1-Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1994-31.12.1999 tarihleri ile 01.09.2006-18.04.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer bulunmadığına, davacı tarafından yatırılan 26.20 TL. peşin harcın talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 180,70 TL. yargılama giderinden davanın kısmen kabulü dikkate alınarak 90,35 TL.’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 500,00 TL. avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın kısmen reddi nedeniyle 500,00 TL. avukatlık ücretinin de davacıdan alınarak davalıya verilmesine”, rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 30.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.