YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/2433
KARAR NO : 2009/4590
KARAR TARİHİ : 30.03.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1.4.1996 dava tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı 1.4.1996 tarihinden dava tarihi olan 6.3.2007 tarihine kadar olan sürede 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, davacının 1.4.1996-31.12.1996 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinin tesbitine karar vermiştir.
Dosyadaki delillerden davacının teslim ettiği üründen prim kesintisinin 20.3.1996 tarihinde yapıldığı, başka kesintinin mevcut olmadığı, … Ekicileri Kooperatifine 19.12.1990 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, üzerine kayıtlı tarımsal arazilerin bulunduğu, Ziraat Odası’na kaydının 26.12.2006 tarihinden itibaren devam ettiği, muhtarlık beyanı ve zabıta araştırmasına göre de uzun yıllar çiftçilikle uğraştığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt
ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır
Davacının teslim ettiği üründen prim kesintisi 20.3.1996 tarihinde yapıldığından 1.4.1996 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olarak tescili doğrudur. Ancak Pancak Ekicileri Kooperatifindeki kaydının 19.12.1990 tarihinden itibaren aralıksız devam ettiğinin dolayısıyla tarımsal faaliyet sürekli olduğunun ve bu durumun diğer delillerle de desteklendiği dikkate alınmaksızın talebine göre 1.4.1996-6.3.2007 tarihleri arasındaki sürede sigortalılığının tesbitine karar verilmemesi ayrıca davalı kurum harçtan muaf olduğundan peşin alınan harcın davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken Hazine’ye gelir kaydedilmesi usul ve yasa’ya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrası tümüyle silinerek yerine;
1- Davanın kabulü ile davacının 1.4.1996-6.3.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer bulunmadığına, peşin alınan harcın talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 29.50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kurum tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 575.00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine”, rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 60,00 TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğundan, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 30.3.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.