YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/2626
KARAR NO : 2009/7049
KARAR TARİHİ : 25.05.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 27.03.1994-28.03.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının 27.03.1994-28.03.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım … sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.10.2001-27.03.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine karar vermiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının 01.01.1985 tarihinde Kuruma kayıt ve tescilinin yapıldığı, 26.03.1989-27.03.1994 tarihleri arasında muhtar seçildiği, 28.03.2004 tarihinde yeniden muhtar seçildiği, muhtarlık nedeniyle 26.03.1989-27.03.1994 ve 28.03.2004 ve devamı şeklinde 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu teslim ettiği ürün bedellerinden 06.08.1998, 14.08.1998, 23.08.1999,15.05.2003 tarihlerinde prim kesintilerinin, 27.05.1988 tarihinde başlayıp devam eden ziraat oda kaydının, 06.11.1991 tarihinde ve 15.05.2001 tarihinde ve 2002 tarihinde alınan tarlalarının olduğu 1985,1986, 1987,1988, 2002,2003 yıllarında prim ödediği, ziraat odası çiftçilik belgesinde 40 dekar havuç ektiğinin yazılı olduğu, davalı Kurumca 01.01.1985-25.03.1989 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olarak kabul edildiği, davacının 07.09.2001 tarihli dilekçesinde 26.03.1989- 27.03.1994 tarihleri arasında Muhtarlık yaptığını bildirerek tarım … sigortalılığının silinmesini talep ettiğinden Kurumca sigortalılığının 25.03.1989 tarihinde terkin edilerek muhtarlık görevinin sona ermesinden sonra da 27.03.1994-28.03.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olarak kabul edilmediği görülmektedir.
Dairemizin ve Yargıtay’ın oturmuş içtihatları gereği 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı iken muhtar seçilmesi nedeniyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olan kişilerin muhtarlık görevinin tarımsal faaliyette bulunmasına engel teşkil etmeyeceği, muhtarlık görevinin bitiminden sonra tarımsal faaliyetin devam ettiğini gösteren kayıtların bulunması halinde bu 1479 sayılı Yasa’ya tabi uzun süreli sigortalılığın bitiminden sonra prim kesintisi veya prim ödemesi nazara alınmaksızın 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığın devam edeceğinin kabulü gerekir.
Mahkemece, davacının 07.09.2001 tarihli dilekçesini takip eden aybaşı olan 01.10.2001-27.03.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi yerinde ise de 1991 yılında, 2001 yılında ve 2002 yılında alınan arazileri, 1988 tarihinden devam eden ziraat oda kaydı, 1998, 1999 yıllarında kesilen primler nazara alınarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken davacının 27.03.1994-01.10.2001 tarihleri arasındaki döneme ilişkin isteminin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcı ile temyiz yoluna başvuru harcının istek halinde davacıya iadesine, 25.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.