YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/3539
KARAR NO : 2009/8244
KARAR TARİHİ : 09.06.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; bozmaya uyarak ilamda yazılı nedenlerle davalılardan Feniş Toprak İnş. San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın husumetten reddine, 97.342.85TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar ile davalılardan …, …, …İnş. San. Tic. A.Ş. vekillerince istenilmesi ve davalılardan …, … vekillerince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09.06.2009 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan …, … vekili Avukat … ile …İnş. Tic. A.Ş. vekili Avukat….. geldiler. Karşı taraf ile diğer davalılar adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere temyizin kapsamı ve temyiz nedenlerine göre, davacıların tüm temyiz itirazlarının reddine.
2-Temyiz eden davalılar … ve …’un temyizlerine gelince:
Dava nitelikçe 21.01.2002 günü trafik iş kazasında ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Yerel mahkemenin davanın kısmen kabulü ile hüküm altına alınan tazminatın kazaya karışan araç sürücüleri ile malikinden tahsiline, kazalının işverenine yönelik davanın reddine dair verdiği 12.04.2007 gün ve 167-133 sayılı kararın bir kısım davalılar ile davacılar tarafından temyizi üzerine Dairemizce 16.10.2007 gün ve 15555-17382 sayılı ilamla hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun yeterli olmadığı ve hak sahipleri yararına manevi tazminatların az takdir edildiğinden bahisle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, bozmaya konu karardan önce düzenlenen ve temyiz incelemesi sırasında dosyada mevcut bulunan 09.05.2005 tarihli kusur bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle bu kez davalı işverenin de kusurlu olduğunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar davacılar ile davalılardan … ve … ile …İnşaat Ltd. Şti. avukatlarınca süresinde temyiz edilmiştir.
Mahkemece yeniden kusur bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine değinen bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde, uyulan bozma doğrultusunda işlem yapılmak yerine, geriye dönülerek dosyada mevcut bulunan kusur raporundaki kusur dağılımını kararına esas alması isabetsiz olmuştur.
İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 77.maddesinin açık buyruğudur.
Hükme dayanak alınan 09.05.2005 günlü bilirkişi raporunda; olayda davalı … ….’ın %60,00 ve davalı …’un %10,00 ve davalı işveren …İnşaat Ltd. Şti.’nin % 30 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Oysa, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda; bilirkişiler, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle, işverenin dönüş için uygun araç ve koşulları oluşturmadığı da dikkate alınarak, işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde, saptamadıkları anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, kusur raporunun, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları içerdiği giderek hükme dayanak alınacak nitelikte olduğu söylenemez.
Mahkemece yapılacak iş; işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilere konuyu yeniden yukarıda açıklandığı biçimde inceletmek, verilen rapor dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmek, hüküm tarihine en yakın tarihte belli olan veriler (asgari ücretteki artışlar veya toplu iş sözleşmesinin getirdiği olanaklar) göz önünde tutularak yeniden hesap raporu almak, bu şekilde hak sahiplerinin zararı belirlendikten sonra, mükerrer ödemeyi ve haksız zenginleşmeyi önlemek için, hüküm tarihine en yakın tarihte yürürlükte bulunan katsayı ile hak sahiplerinin gelirlerindeki artışları saptamak suretiyle tazminattan indirilmek ve sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle, uyulmasına karar verdiği bozma ilamına uygun bir araştırma yapması gerekirken, bozmaya konu karar sırasında dosyada mevcut olan ve daha önceki temyiz incelemesi sırasında dairemizce değerlendirilen inandırıcı güç ve nitelikte olmayan, 77.maddenin öngördüğü koşulları içermeyen 09.05.2005 tarihli kusur raporunu hükme dayanak almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, temyiz eden davalılar … ve … ile …İnşaat Ltd. Şti.’nin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozmanın niteliğine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının ilerde incelenmesine, davalılar …, … ve …İnş. San. Tic. A.Ş. yararına takdir edilen 625.00 TL. duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, davacılar tarafından 67.20 TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğu anlaşılmakla , temyiz harcı ile temyiz yoluna başvuru harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 09.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.