YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/4855
KARAR NO : 2009/8064
KARAR TARİHİ : 08.06.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti -5.5.2000 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı Kurumlar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Dava, davacının ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 05.05.2000 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.06.1994-05.05.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.
Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının ilk prim kesintisinin 18.05.1994 tarihinde yapıldığı, ilk tevkifat kesintisi tarihinden sonra 26.04.1995 tarihinde, 1997, 1998, 2001 yıllarında … prim kesintilerinin yapıldığı, 1999 ve 2000 yıllarında kesinti olmadığı, tapuda, Belediye Emlak beyanında herhangi üzerine kayıtlı arazisinin olmadığı, tarımsal amaçlı Kooperatiflere üyeliğinin olmadığı, ziraat odası kaydının olmadığı, zabıtaca araştırmada 1993 yılından itibaren çiftçilik yaptığının bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece, tesis edilen sigortalılık başlangıcı tarihinin 01.06.1994 olarak kabulü ile 01.06.1994-31.12.1998 tarihleri arasında tespite karar verilmesi doğru ise de prim kesintisinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kayıtlarla ispatlanamadığı 01.01.1999-05.05.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalılığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Hüküm fıkrasının tümden silinerek yerine;
“1-Davacının 01.06.1994-31.12.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine fazla talebin reddine,
2-Davalı SGK. aleyhine açılan davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine,
3-Davalı Kurum harçtan muaf olmakla harç alınmasına yer olmadığına,
4-Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 500.00 YTL. avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,
5-Davacının yaptığı 54.00 YTL. yargılama giderinden red ve kabul durumuna göre takdiren 50.00 YTL.’sinin davalı …’dan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 08.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.