YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/4874
KARAR NO : 2009/11276
KARAR TARİHİ : 16.07.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, murisinin ilk kesinti -1.3.2007 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile 5763 sayılı Yasa’dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacı murisi Hasan Kırbaş’ın sattığı ürün bedelinden davalı Kurum’a ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından Kuruma tescil edildiği 01.03.2007 tarihine kadar Tarım … sigortalısı olduğunun ve 5763 Sayılı Yasadan yararlandırılması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir..
Mahkemece,ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Davacı murisinin dava konusu yaptığı dönem içinde ilk olarak 20.05.1999 tarihinde, sonra da 2000 yılında sattığı ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı,Tarım Kredi Kooperatif kaydının 1996, Ziraat Odası kaydının 1975 yılından itibaren devam ettiği, tapu kaydının olduğu ,tanık beyanına göre dava konusu dönemde tarım faaliyetinin sürdüğü 1.3.2007 tarihinde tescil edildiği anlaşılmaktadır. Toplanan delillere göre dava konusu yapılan dönemde davacı murisi Hasan Kırbaş’ın tarım faaliyetinin sabit olduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda davacının davasının kabulü ile muris Hasan Kırbaş’ın 01.06.1999-01.03.2007 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine,5763 Sayılı Yasadan yararlandırılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın istemin kabulü yerine hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.07.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.