YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/5276
KARAR NO : 2009/8446
KARAR TARİHİ : 11.06.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (iş) Mahkemesi
Davacı, SSK’lı hizmetleri haricinde l.l.l985 tarihinden itibaren dava tarihine kadar tarım bağkur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı …’nun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, prim ödemesi nedeniyle 01.01.1985 tarihinden itibaren Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi olarak çalıştığı süreler dışlanarak tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.
2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler
kanununa göre kurulan … ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Öte yandan 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın başlatılabilmesi için, kuruma müracaatın bulunması veya doğrudan prim yatırılması ya da aynı Yasa’nın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin, giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73 ve K:2007/71 sayılı kararı). .
Dosya içeriğinden davacının 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilmediği, tarım … sigortalısı olarak 01.01.1985 tarihi itibariyle tescil kaydı bulunan dava dışı İbrahim Erdoğan’ın sicil numarası ile, ancak kendi adına 06.02.1986 tarihli makbuzla …’a prim ödemesinde bulunduğu, davacının 1989 yılında 37 gün, 2002 yılında 72 gün, 2003 yılında 18 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak çalışmasının bulunduğu, 1985 yılından itibaren tarımsal faaliyetinin devam ettiğinin 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar ile de kanıtlandığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca 2926 sayılı Yasa’nın 6/b ve 506 sayılı Yasa’nın 3/I-F ve K maddelerine göre, bir kimsenin aynı anda çifte sigortalı olması sosyal güvenlik sistemimize göre mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, davacının Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi zorunlu sigortalılığı ile çakışan dönemde tarım … sigortalısı kabul edilemeyeceği dikkate alınmalıdır. Dosya içerisindeki belgelerden, davacının, tesbitine karar verilen süre ile çakışan 1989 yılında 37 gün, 2002 yılında 72 gün, 2003 yılında 18 gün Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi zorunlu sigortalılığı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının tarım … sigortalısı olmak yönündeki iradesini ortaya koyması nedeniyle ilk prim ödemesinde bulunduğu 06.02.1986 tarihini takip eden ay başı olan 01.03.1986 tarihinden itibaren Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi zorunlu sigortalılığı ile çakışan süreler dışlanarak tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken 01.01.1985 tarihinden itibaren ve Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi zorunlu sigortalılığı ile çakışan süreler dışlanmadan tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendi silinerek, yerine, “Davanın kısmen kabulüyle, davacının yeniden verilecek bir sicil numarası ile, ilk prim ödemesinde bulunduğu 06.02.1986 tarihini takip eden ay başı olan 01.03.1986 tarihinden itibaren Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi zorunlu sigortalılığı ile çakışan süreler dışlanarak tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve 5.bent olarak ““Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, vekil ile temsil edilen davalı yararına 575,00.-TL maktu avuklatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin hüküm fıkrasına eklenmesine ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 11.06.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.