YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/6172
KARAR NO : 2010/7382
KARAR TARİHİ : 24.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan …. San. Tic. Ltd. Şti. Ile …. San. Tic. AŞ. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, iş kazasına uğrayan davacı sigortalının maddi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının geçirdiği iş kazası nedeniyle kararda yazılı tazminatın davalılardan … A.Ş. ile …. İnşaat A.Ş.’den tahsiline, diğer davalı … Endüstri A.Ş.’nin ise bu iş yerinde işci çalıştırmadığı, anahtar teslimi suretiyle iş yaptırdığı gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, davalılardan … Endüstri A.Ş. hakkında kurulan hüküm doğru değildir.
Gerçekten, bir iş kazası sonucu zarara uğrayan işçinin veya hak sahiplerinin tazminat davası işveren veya kusurlu üçüncü kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin, aracı ile birlikte sorumlu olacağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasa’nın 1. maddesi gereğidir.
Somut olayda çözümlenmesi gerekli sorun, davalılardan … Ltd. ile davalılardan … Endüstri …arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı veya üst-alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 1/son ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 87/2. maddesindeki açıklamalar ışığında aracıdan (taşerondan) söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerden, bir iş alt işverene devredilmelidir. Buna karşın bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi söz konusu olamaz.
Somut olayda, davalılardan … Endüstri …ile … İnşaat Ltd. Şirketi arasında imzalanan 12.9.2000 tarihinde imzalan sözleşme ile iş kazasının gerçekleştiği fabrika ve idari merkez kaba inşaatı işinin yapımının davalı … A.Ş. verildiği ve davacının davalılardan … İnşaat Ltd. Şirketi işçisi olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Böylece işin fabrika binasının tamamının yapımına ilişkin anahtar teslimi suretiyle devrinin söz konusu olmadığı işin bölünerek verildiği ortaya çıktığından, davalılardan … A.Ş’ ile … Ltd. Şirketi arasındaki ilişkinin alt-üst işveren olarak nitelendirilmesi gerekir. İşin tamamı yerine bir bölümü devrolunduğundan devreden kişinin işverenlik sıfatı devam ettiğinden kusuru olmasa da, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 1/son maddesi gereğince sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
O halde, temyiz eden davalıların bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 24.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.