YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/7237
KARAR NO : 2010/5763
KARAR TARİHİ : 13.05.2010

MAHKEMESİ :… Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 1.5.1992-15.3.2000 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 01.05.1992-15.03.2000 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kısmen kabulü ile, davacının 01.05.1992–31.08.1995 tarihleri arasında …’a ait … Halılarında kuruma bildirilen günler dışında asgari ücretle sürekli çalıştığının ve 15.11.1995–31.07.1996 tarihleri ile 01.08.1996–15.03.2000 tarihleri arasında kuruma bildirilen günler dışında sürekli asgari ücretle … Tekstil San.Tic.Ltd.Şti.’nde çalıştığının tesbitine,fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ilc çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.05.1992 tarihinde … işyeri sicil numaralı davalı işyerinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin 22.05.1992 tarihinde Kuruma verildiği, 15.11.1995 tarihinde 1008712 işyeri sicil numaralı işyerinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin ise 01.08.1996 tarihinde Kuruma verildiği, davalı 1008712 işyeri sicil numaralı işyerinin 15.10.1995 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, davacının 01.05.1992-15.08.1995 tarihleri arası … nolu işyerinden 1992/120 gün,1993/180 gün,1994/180 gün,1995/85 gün,15.11.1995-10.07.1996 tarihleri arası 1008712 nolu işyerinden 1995/35,1996/71 gün,01.08.1996-15.03.2000 tarihleri arası 1008712 nolu işyerinden 1996/30 gün,1997/290 gün,1998/322 gün,1999/245 gün,2000/75 gün bildiriminin yapıldığı,… sicil numaralı işyerinin Yusuf Kaplana’a ait olduğu, 1008712 sicil numaralı işyerinin ise … ve ortaklarına ait olduğu,1008712 sicil numaralı işyerine ait dönem bordrolarının getirtildiği ve dinlen tanıkların davacının bu işyerindeki çalışmasını doğruladığı,diğer işyeri dönem bordrolarının ise getirtilmediği,dinlenen tanıklarının bu işyerinde çalışıp çalışmadıklarının belli olmadığı anlaşılmaktadır.Mahkemece davacının 1008712 işyeri sicil numaralı işyerinde geçen 15.11.1995-15.03.2000 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de, … sicil numaralı işyerinde geçen 01.05.1992-31.08.1995 tarihleri arasındaki dönem yönünden bordro veya komşu işyeri tanığı dinlenmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu eksik bildirilen sürelerin tesbitine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak …; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak, … sicil numaralı işyerinde geçen 01.05.1992-31.08.1995 tarihleri arasındaki dönem yönünden bu işyerine ait dönem bordrolarını getirterek davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına, resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tesbit edip beyanlarına başvurmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan … Tekstil San.Tic.Ltd.Şti ile …’a iadesine, 13.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.