YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/7346
KARAR NO : 2009/9352
KARAR TARİHİ : 22.06.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,27.7.1995-3.10.2000 tarihleri arası esnaf …, 20.3.2003-30.6.2006 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının tüm,davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, davacının 27.07.1995-03.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı yasaya tabi Esnaf … sigortalısı 20.03.2003 -30.06.2006 tarihleri arasında ise Tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulu ile davacının 20.03.2003-30.06.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine fazla talebin reddine karar verilmişse de dosya içeriğine uygun düşmeyen gerekçelerle varılan sonuç doğru değildir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının verdiği 27.01.1999 tarihli giriş bildirgesi üzerine 01.02.1999 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalılığı başlatılmış ve bu sigortalılık vergi kaydından dolayı Esnaf … sigortalılığının başlangıç tarihi olan 04.10.2000 tarihine kadar devam ettirilmiş ;davacının 27.07.1995-19.03.2003 tarihleri arasında devam eden vergi kaydından dolayı da 04.10.2000-19.03.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında Esnaf … sigortalısı olarak kabul edilmiş daha sonra davacının 30.06.2006 tarihli prim ödemesine dayalı olarak tarım … sigortalılığının 01.07.2006 tarihinden itibaren yeniden başlatıldığı anlaşılmaktadır.
2926 sayılı Yasa’nın 6/b maddesi hükmüne göre sigortalı sayılanlardan diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi bir işte çalışanların çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmüş bulunmaktadır.Davalı Kurum tarafından anılan yasal düzenlemeye uygun olarak davacının 01.02.1999 tarihinde başlatılan tarım … sigortalılığı Esnaf … sigortalılığının başladığı 04.10.2000 tarihinde sona erdirilmiştir.Davacının 04.10.2000 tarihinde başlayan Esnaf … sigortalılığı 19.03.2003 tarihine kadar sürmüş olup bu çalışma uzun süreli çalışma niteliğindedir. Davacının yeniden 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım … sigortalılığının kabulu için Esnaf … sigortalılığının sona erdiği 19.03.2003 tarihinden sonra bu sigortalılık kapsamında prim ödemesi yada ürün teslimatı yapılması halinde ürün bedelinden prim kesintisi yapılması gerekmektedir.
Tarım … sigortalılık niteliğini yitirenlerin tarım … sigortalılığının yeniden başlaması için tescil veya tescil yerine geçen iradi prim ödemesi ya da prim tevkifatı yapılması gerekmektedir. Belirtilen durumlar dışında, tarım … sigortalılığının ziraat odası kaydı, tarım kredi kooperatifi kaydı, doğrudan gelir desteği ödemelerinden yararlanma, zirai kredi kullanımı ve benzeri nedenlerle kendiliğinden yeniden başlayıp devam etmeyeceği dikkate alınmalıdır. Bu husus, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71, 03.10.2007 gün ve E:2007/10-658, K:2007/71; 28.11.2007 gün ve E:2007/10-907, K:2007/893 ve 25.02.2009 ve E:2009/21-39, K:2009/92 sayılı kararlarında da benimsenmiş bulunmaktadır.
Somut olayda davacının Esnaf … sigortalılığının sona erdiği 19.03.2003 tarihinden sonra ilk prim ödemesinin 30.06.2006 tarihinde yapıldığı ve Kurum tarafından da tarım … sigortalılığının prim ödemesini takip eden aybaşı olan 01.07.2006 tarihinde başlatıldığından kurum işlemi yerinde olmakla davacının 20.03.2003-30.06.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalılık koşullarını taşımadığı açıkça ortadadır. Sonradan prim ödemek suretiyle geriye doğru sigortalılık süresi kazanmakta mümkün değildir. Mahkemece davanın reddi gerekirken 15.06.2001 tarihinde başlayan Ziraat Odası kaydı esas alınarak kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 67.20 TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğu anlaşılmakla ,
22.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.