YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/8179
KARAR NO : 2009/10641
KARAR TARİHİ : 06.07.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, 1.5.1997-1.11.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 5510 sayılı Yasa’dan faydalandırılması gerektiğine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Dava, davacının ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından 1.11.2003 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’dan faydalanması gerektiğinin tesbitine ilişkindir.
Mahkemece davacının 1.5.1997-1.11.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’dan yararlanabileceğinin tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının ilk prim kesinitsinin 30.4.1997 tarihinde yapıldığı ilk prim kesinti tarihinden sonra 31.5.2000, 31.5.2001, 30.4.2003, 30.4.2003, 30.4.2004 tarihlerinde … prim kesintisi bulunduğu, 28.7.2003 tarihinde başlayan ziraat odası kaydının, 29.3.2001 tarihinde başlayıp devam eden, … kooperatif üyeliğinin, Ziraat Bankasıyla ilgisinin 2004, 2005, 2006, 2007 yıllarında DGD alımıyla başladığı muhtar beyanı zabıta araştırmasında 70 dönüm arazi ektiği davacıya ait gayrimenkulun bulunmadığı 25.7.2008 tarihli dilekçede 5510 sayılı Yasa’dan faydalanma talebinin kurumca reddedildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacının tesis edilen sigortalılık başlangıcı tarihinin 1.5.1997 olarak kabulü ile 1.5.1997-31.12.1997-1.6.2000-1.11.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’dan faydalandırılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesi yerinde isede prim kesintisinin bulunmadığı ve 2926 sayılı Yasa’nın l0.maddesinde sayılan kayıtların bulunmadığı 1.1.1998-31.5.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidr.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine
“1- Davacının 1.5.1997-31.12.19997, 1.6.2000-1.11.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa’dan faydalandırılması gerektiğinin tesbitine, fazla talebin reddine
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin yatırılan harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Traifesi gereğince 575.00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 575 .00 TL avukatılk ücretininde davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 15.00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre takdiren 10.00 TL’sının davalıdan alınarak davacıya verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 6.7.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.