YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/8393
KARAR NO : 2009/10201
KARAR TARİHİ : 30.06.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı,SSK’lı hizmetleri hariç tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Davacı, 01.04.1987 de başlayan ve halen devam eden tarımsal faaliyeti ve Tarım Bağ Kur sigortalılığılının SSK sigortalılığı ile çakışan dönem dışında geçerli olduğunun tesbitini talep etmiştir.
Mahkemece davacının 01.01.1987-06.10.1988 ile 01.01.1989-10.10.2003 ve 01.03.2004 ile dava tarihi olan 01.07.2008 tarihleri arasında SSK ya tabi olarak geçen hizmeti dışında Tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Tarım … sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir. Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım … sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71; 11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).
Somut olayda davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ Kur sigortalılığı çiftçilik faaliyeti nedeni ile 01 04.1987 tarihinde re’sen başlatılmış,07.10.1988 tarihinde başlayan 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı nedeni ile de 06.10.1988 tarihinde sona erdirilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olan davalı kurumca kabul edilen 01.04.1987-07.10.1988 tarihleri dışında ve 506 sayılı Yasa’ya tabi olarak çalıştığı dönem dışında davacının 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım Bağ Kur sigortalısı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dosya içindeki bilgi ve belgelerden 01.01.1987 ile06.10.1988 arasındaki dönemin kurumca da kabul edilip uyuşmazlık konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının tapulu taşınmazının 1992 ve 2000 yıllarında edinildiği mahkemece dosya içerisine getirtilen tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu edilen 1987-1989 arası dönemde davacının tapulu taşınmazının bulunmadığı, ,ziraat odası kaydının 04.08.2001 tarihinden başladığı , tescil tarihinden itibaren prim ödemesinin de bulunmadığı anlaşıldığına göre;tarımsal faaliyet 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlarla ispat olunamadığından davacının 506 sayılı Yasa kapsamında çalışması dışında kalan sürede tarımsal faaliyetinin bulunduğundan söz edilemez. Hal böyle olunca davanın reddine karar vermek gerekirken yukarıda yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozumalıdır
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.