YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/8821
KARAR NO : 2009/9803
KARAR TARİHİ : 25.06.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlerle davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı 20.10.1994 tarihinden dava tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir
Mahkemece davacının 01.12.1994 tarihinden 04.11.2008 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının, tarım … sigortalısı olarak tescil kaydının bulunmadığı, 04.10.1994-04.07.1996 tarihleri arasında 1 yıl, 9 ay süreyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak tescil kaydının ve 2007 yılında 225 gün ve ve 2008 yılında da 329 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli çalışmalarının bulunduğu, 1993 yılından itibaren Ziraat Odasında kayıtlı olduğu, Tarım Satış Kooperatifine 1974 yılından beri ortak olduğu, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, davacının sattığı ürün bedelinden 20.10.1994 tarihinde yapılan ilk prim kesintisinin 21.11.1994 tarihinde bankaya yatırıldığı, 20.11.1995, 20.06.1996, 01.10.1996 yılında da prim kesintinin olduğu ve dava tarihine kadar da her yıl devam ettiği görülmektedir.
Kimlerin tarım … sigortalısı sayılacakları 2926 sayılı Yasa’nın 2. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, “kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan Sosyal Güvenlik Kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3. maddesinin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanların bu kanuna göre sigortalı sayılacakları” kabul edilmiştir. Öte yandan, 2926 sayılı Yasa’nın 6/b maddesi hükmüne göre, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer. Dosya içeriğinden davacının tarım … sigortalısı olarak tescil kaydının bulunmadığı, tarım … sigortasısı olarak tescil edilmesi gereken tarih olan (ilk … prim kesintisini takip eden ay başı olan) 01.12.1994 tarihinden önce başlayan bir şekilde 04.10.1994-04.07.1996 tarihleri arasında 1 yıl, 9 ay süreyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak tescil kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı 04.10.1994-04.07.1996 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı iken, 01.11.1994 tarihinde 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olamaz. Ancak uzun süreli zorunlu bu çalışmanın ardından kuruma müracaatın bulunması veya tarım … sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatının yapılmış olması durumunda tarım … sigortalısı olabileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73 ve K:2007/71 sayılı kararı).
Bu durumda davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalarının sona erdiği 04.07.1996 tarihinden sonra, ilk … prim kesintisinin bulunduğu 01.10.1996 tarihini takip eden ay başı olan 01.11.1996 tarihinden itibaren dava tarihine kadar davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi çakışan zorunlu sigortalı süreleri dışlanarak tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, fazla talebin reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde davanın tümüyle kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı SGK’nun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.06.2009gününde oybirliğiyle karar verildi.