YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/9880
KARAR NO : 2009/13738
KARAR TARİHİ : 27.10.2009

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen 62.488,89 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan Özerler Tüketim Mad.Tic.A.Ş. ile …’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine, ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar ile davalılardan Özerler Tüketim Mad. Paz. Tic. A.Ş. vekillerince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 28.04.2009 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan Özerler Tüketim Mad. Paz. Tic. A.Ş. vekili Avukat … ile karşı taraf vekili Avukat … geldiler. Diğer davalılar adına kimse gelmedi.Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacılar ile temyiz eden davalı Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava 02.01.2003 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davalılar … ile Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ’den tahsiline, davalılardan …, … Gıda San. Tic. AŞ, Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti’ne yönelik davanın ise reddine karar verilmiş ve bu karar, davacılar avukatı ile davalılardan Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ avukatı tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Davacılar murisinin ölümüyle sonuçlanan iş kazasında, sigortalının % 30, davalı işveren Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ’nin % 30 ve kazaya karışan aracı kullanan davalı …’nın % 40 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.
Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291–370)
Bu ilkeler gözetildiğinde davacı eş … yararına 15.000,00-TL, anne … ve baba … yararına 4.000,00’er TL, kardeş … yararına 3.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken davacı eş … yararına 12.000,00-TL, anne … ve baba … yararına 2.000,00’er TL, kardeş … yararına 1.000,00-TL’ sına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Öte yandan, dava konusu edilen iş kazasında, kazaya yol açan aracı kullanan davalı …’nın, Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti işçisi olduğu, keza, kazaya karışan çekici araç ile bağlı römorkun davalı Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti’ne ait bulunduğu, dava konusu kaza nedeniyle davalı Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti’nin kusurunun bulunmadığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık araç maliki, işleten ve istihdam eden olarak Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti’nin kusuru bulunmasa bile tazminattan sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Mahkemece davalı Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti’nin kusurunun bulunmadığından davacılar murisinin ölümü ile sonuçlanan iş kazasında sorumluluğunun olmadığı sonucuna varılmış ise de varılan bu sonuç hatalıdır. Bu yönüyle davanın yasal dayanağının 2918 sayılı yasanın 85 ve Borçlar Yasasının 55. maddeleri olduğu açıktır. 2918 Sayılı yasanın 85.maddesinde araç maliki ve işletenin, Borçlar Kanunu’nun 55.maddesinde ise adam çalıştıranın sorumluluğu düzenlenmiştir. Her iki halde de yani gerek araç maliki ve işletenin ve gerekse istihdam edenin sorumluluğunun kusura dayalı sorumluluk olmadığı, işletenin sürücüsünün, istihdam edenin de çalıştırdığı kişinin zarar doğurucu eylemlerinden kusurları bulunmasa bile sorumlu olacakları ortadadır.
Hal böyle olunca da araç maliki işleten ve istihdam eden olarak davalı Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. Şti’nin kusursuz sorumluluğu bulunduğundan hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu olacağının kabulü gerekirken, kusurunun bulunmadığından bahisle anılan davalıya yönelik davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca da kabul edilen ve reddolunan miktarlar üzerinden ihtiyari dava arkadaşlarından her biri lehine ve aleyhine ayrı ayrı avukatlık ücretine karar verilmek gerekirken, avukatlık ücretlerinin toplam tazminat üzerinden takdiri hatalı olduğu gibi ret nedeni ortak olan davalılar yararına tek bir avukatlık ücreti yerine ayrı ayrı avukatlık ücreti takdiri hatalı olduğu gibi davacı tarafça yatırılan bilirkişi ücretlerinin tamamının yargılama giderlerinin hesabında dikkate alınmaması da usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;
“1-Davalılar …, … Gıda San. Tic. AŞ’nin kusura dayalı ya da kusursuz sorumluluklarının söz konusu olmadığı anlaşılmakla anılan davalılara yönelik davanın reddine,
2-Davacı … yararına 27.488,89-TL maddi tazminat ile takdiren davacı eş … yararına 15.000,00-TL, çocuklar… ile… yararına ayrı ayrı 9.000,00’er TL, anne … ve baba … yararına 4.000,00’er TL, kardeş … yararına 3.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 71.488,89-TL tazminatın olay tarihi olan 02.01.2003 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar …, Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd.’den dayanışmalı olarak alınarak davacılara verilmesine, fazla maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 3.860,40-TL ilam harcından peşin alınan 1.254,05-TL’nin indirimi ile kalan 2.606,35-TL ilam harcının davalılar …, Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd.’den dayanışmalı olarak tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından başvurma ve peşin harç olmak üzere yatırılan toplam 1.261,93-TL harç giderinin davalılar …, Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd.’den dayanışmalı olarak tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Reddedilen ve kabul edilen miktarlar nazara alınarak, davacı tarafça yapılan toplam 897,00-TL yargılama giderinden takdiren 690,00-TL’nin davalılar …, Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd.’den dayanışmalı olarak alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davacılar yararına hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı üzerinden Davacı … için 3.048,89-TL, manevi tazminat miktarları üzerinden davacı eş … için 1.800,00-TL, çocuklar… ile… için ayrı ayrı 1.080,00’er TL, anne … ve baba … yararına 500,00’er TL, kardeş … yararına 500,00-TL avukatlık ücretinin davalılar …, Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd.’den dayanışmalı olarak alınarak davacılara verilmesine,
7- Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davalılar … ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. ile Özerler Tüketim Mad. Paz. San. Tic. AŞ yararına reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davacı eş …’dan 600,00-TL, çocuklar… ile…’dan ayrı ayrı 720,00’şer TL, anne … ve baba …’dan ayrı ayrı 500,00’er TL, kardeş …’dan 500,00-TL, maddi tazminat miktarı üzerinden anne … ve baba …’dan ayrı ayrı 500,00’er TL avukatlık ücretinin alınarak davalılar … ve Serinal Nakliyat Tur. Pet. Tic. Ltd. ile Özerler Tüketim
Mad. Paz. San. Tic. AŞ’ne verilmesine, davacılar… ile…’ın maddi tazminat istemlerinin reddinin, katsayı değişiklikleri sonucu sigorta tahsisleri peşin sermaye değerindeki artışlardan kaynaklanmasına ve anılan davacıların dava açılırken bu hususu bilebilmesinin mümkün bulunmamasına göre, davacılar… ile…’ın maddi tazminat istemlerinin reddi nedeniyle davalılar yararına avukatlık ücreti verilmesine yer olmadığına,
8- Davalılar … ve … Gıda San. Tic. AŞ’ne yönelik davanın ret nedenine göre 500,00 TL avukatlık ücretinin davacıların her birinden alınarak davalılar … ve … Gıda San. Tic. AŞ’ne verilmesine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, davacı yararına takdir edilen 625.00 TL. duruşma Avukatlık parasının karşılıklı olarak birbirlerine yükletilmesine, fazla alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, taraflarca 60.00-TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğu anlaşılmakla, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davalı Özerler Tüketim Mad.Paz.San.Tic. A.Ş yükletilmesine, 27.10.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.