YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/10617
KARAR NO : 2012/6260
KARAR TARİHİ : 16.04.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 25/04/200-15/08/2005 tarihleri arasında … sigortalılığıınn iptal edilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 25.04.2000-15.08.2005 tarihleri arasındaki Esnaf … sigortalılığının iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Uyuşmazlık davacının 25.04.2000-15.08.2005 tarihleri arasında Esnaf … sigortalısı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Öte yandan, 1479 sayılı Yasanın 25. maddesinde sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihleri belirtilmiş,a) bendinde, gelir vergisi mükellefi olanların, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri, b)bendinde ise, gelir vergisinden muaf olanların, Esnaf ve Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği tarihten bir gün önce sigortalılıklarının sona ereceği bildirilmiştir.
Somut olayda, davacının 15.11.1989 tarihli bildirgeye göre 26.10.1989 tarihli vergi kaydı nedeniyle 26.10.1989 tarihinden itibaren Esnaf … sigortalısı olarak tescil edildiği, vergi kaydının 28.12.1992 tarihinde sona erdiği, 14.11.1989-15.08.2005 tarihleri arasında oda kaydı, 14.11.1989-25.04.2000 tarihleri arasında sicil kaydının bulunduğu,
03.05.2000 tarihinde sicil kaydına göre terkin edilmiş iken 04.08.2009 tarihinde 5362 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi uyarınca oda kaydının sona erdiği tarih itibariyle sigortalılığının sona ermesini istemesi üzerine 26.10.1989-15.08.2005 tarihleri arasında sigortalı sayıldığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, 1479 sayılı Yasa m.25/a) ve b) bentlerine göre 15.08.2005 tarihinde sigortalılığı sona ermesi gereken davacının Eğirdir Şoförler Otomobilciler ve Nakliyeciler Odasındaki kaydının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yeterince araştırılmadan eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; uyuşmazlık konusu dönemde davacının Eğirdir Şoförler Otomobilciler ve Nakliyeciler Odasındaki kaydının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ve kendi nam ve hesabına fiili ve gerçek çalışmasının olup olmadığının tespiti için gerekirse Belediye Zabıtası ve Emniyet Müdürlüğü aracılığıyla araştırma yaptırmak, ilgili Emniyet Müdürlüğünden adına tescilli araç bulunup bulunmadığını sormak, komşu işyeri kayıtlarına geçmiş tanık beyanlarına başvurmak, ilgili odadan üyelik aidatlarının hangi tarihe kadar yatırıldığına ilişkin bilgi ve belgeleri getirtmek, oda seçimlerine katılıp katılmadığını, katılmış ise hazirun cetvellerinde isminin ve imzasının bulunup bulunmadığını sormak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.