YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/13806
KARAR NO : 2011/1100
KARAR TARİHİ : 14.02.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.10.1986-26.9.2008 tarihleri arasında zorunlu SSK’lı çalışmaları dışında Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, 5763 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının çakışan 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılık süresi dışında 01.10.1986 tarihinden itibaren Tarım … sigortalılığının geçerli olduğunun ve 5763 sayılı Yapılandırma Yasasından yararlandırılması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir..
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ile varılmıştır.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki zorunlu kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve zorunlu Bağ-Kurlu çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71; 11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).
Davacının 01.10.1986 tarihinden itibaren Kurumca resen kayıt ve tescilinin yapıldığı, 1.1.1986 tarihinde başlayan 1986 yılında 150 gün, 1987 yılında 30 gün, 1988 yılında 61 gün 1993 yılında 95 gün, 1997 yılında 29 gün, 1998 yılında 135 gün, 2001 yılında 124 gün 506 sayılı Yasaya tabi çalışmasının bulunduğu, 2008 yılında davalı Kurumca bu durumun öğrenilmesi üzerine 506 sayılı Yasaya tabi hizmetleri ile çakışma olduğu gerekçesi ile 31.05.1987 tarihinden itibaren Tarım … sigortalılığının terkin edildiği, davacının 1986 yılından itibaren Yozgat Ziraat Odası kaydının devam ettiği ve zirai taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarının olduğu, zabıta araştırmasında ve muhtarlıkca yapılan bildirimde davacının 30 yıldır köyde bulunmadığı önceleri İzmir ve Kırıkkale illerinde son yıllarda Yozgat ile Şefeatli ilçesinde ikamet ettiğinin bildirildiği, Şefatliden yapılanan araştırmada tarımsal faaliyetinin bulunmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, kayıt ve beyanlar çelişik olduğundan, dava konusu dönemde davacının ne zamandır köyde ne zamandır köy dışında ve nerelerde ikamet ettiği, buralarda tarımsal faaliyetini ne şekilde hangi ürünleri yetiştirme sureti ile sürdürdüğü ayrıntılı bir biçimde davacıdan sorulup belirlendikten sonra ikamet ettiği yerlerdeki muhtar ve azalar tesbit edilerek ziraaatle uğraşıp uğraşmadığı etraflıca sorulup beyan ve deliller birlikte değerlendirilerek tarımsal faaliyetinin olmadığı anlaşılırsa şimdiki gibi karar vermek, tarımsal faaliyetinin olduğu anlaşılırsa kısa süreli 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğu süre dışında kalan sürelerde Tarım … lu olduğunun tesbitine karar verilmesinden ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.