YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3033
KARAR NO : 2010/7364
KARAR TARİHİ : 23.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01.08.1994-31.12.2004 tarihleri arasında SSK’na tabi zorunlu sigortalılığı hariç tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Dava davacının 1.8.1994-31.12.2004 tarihleri arası SSK’na tabi zorunlu sigortalılığı hariç Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkindir.
Mahkemece istem kısmen kabulü ile Kurumca kabul edilen süreler dışında SSK süreleri dışlanarak davacının 1.12.2001-3.6.2003, 2.12.2003-14.12.2004, 15.5.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının tevkifata dayalı olarak 1.8.1994 tarihinde davalı Kurum’a resen Tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiğiu, 15.7.1995 tarihinde 506 sayılı Kanun’a tabi zorunlu sigortalı çalışmaları nedeniyle tarım … sigortalılığının durdurulduğu, 15.4.1995-15.12.1997 tarihleri arasında 870 gün , 15.2.1998-15.11.1999 tarihleri arasında 630 gün, 21.1.2000-14.11.2000 tarihleri arasında 294 gün, 1.6.2001-30.11.2001 tarihleri arasında 180 gün , 4.6.2003-1.12.2003 tarihleri arasında 177 gün 15.2.2004-14.5.2004 tarihleri arasında 90 gün SSK’na tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu, teslim edilen ürün bedellerinden 1994, 1995, 2000,2001,2003 yıllarında … prim kesintisi yapıldığı tarımsal kooperatif üyeliklerinin bulunmadığı, Ziraat Odası kaydının olmadığı, tapuda gayrimenkulünün olmadığı, 2003 yılında muhtarlık icar mukavelesi ile icaren 3-5 dönüm tarla ektiği, 2003-2004 yıllarında prim ödediği, davalı Kurum’ca 1.8.1994-14.7.1995 tarihleri arasında Tarım … sigortalılığının kabul edildiği görülmüştür.
Mahkemece Kurum’ca kabul edilenler dışında davacının yazılı şekilde 506 sayılı Kanun’a tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışlanarak 2926 sayılı Kanun’a tabi Tarım … sigortalılığının tesbitine karar verilmesi doğru ise de, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi ve tüm yargılama giderinin davalı Kurumdan alınmasına karar verilmiş olması ayrıca davalı Kurum harçtan muaf olduğu halde harç ile sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek yerine davanın “Kısmen kabulüne”, sözcüklerinin yazılmasına, avukatlık ücretiyle ilgili 5. bendinin 2. cümlesinin sonuna ” 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” rakam ve sözcüklerinin eklenmesine, 6. bendinin tümden silinerek yerine; ” Davacı tarafından yapılan 209.60 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre takdiren 200,00 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yatırılan 24.40 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 23.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.