YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3636
KARAR NO : 2011/3705
KARAR TARİHİ : 19.04.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1.8.1983- 31.5.1987 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, profesyonel futbolcu olan davacının 01.08.1983-31.07.1987 tarihleri arasında geçen ve kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.1983–31.05.1987 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmiş ise de varılan bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Öte yandan sigortalının mesleğine yönelik çalışma ve ispat koşulları ile hak ve yükümlülüklerini düzenleyen yasa ve diğer mevzuat hükümlerinin, çalışma olgusunun kanıtlanmasında gözönünde tutulması gerektiği de açıktır.
Türkiye Futbol Federasyonu Yönetim Kurulu kararıyla kabul edilen Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı ile profesyonel futbolcuların transferleri, çalışma şartları ve kulüpler ile profesyonel futbolcuların hak ve yükümlülükleri belirlenmektedir.
Talimat, profesyonel futbolcuyu; bir kulüple yazılı sözleşme yapmış olan ve kendisine futbol faaliyetleri kapsamında yaptığı harcamalardan daha fazla miktarda ödeme yapılan kişi olarak tanımlamıştır. Bu tanımın dışında kalan tüm futbolcular amatör futbolcu kabul edilir ve profesyonel resmi lig ve kupa müsabakalarında oynayamazlar. Futbolcunun, bir kulüpte profesyonel veya amatör olarak oynayabilmesi için bağlı olduğu kulübü adına TFF nezdinde tescil edilmiş olması zorunludur. Profesyonel futbolcunun bir kulüp adına tescil edilebilmesi ve lisans verilebilmesi için kulübü ile sözleşme imzalaması ve tarafların bu sözleşmeyi TFF’ye tescil ettirmeleri zorunludur. Sözleşme, örneği TFF tarafından hazırlanan ve taraflarınca imzalanması ispat şekli açısından zorunlu olan tip profesyonel futbolcu sözleşmesi veya geçici transfer sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Aylık asgari ücret tutarının altında olmamak kaydıyla ücretin sözleşmede belirlenmesi de zorunludur.
Bunun yanında profesyonel futbolcunun sözleşme ile hizmet ilişkisi kurduğu kulübün; TFF Yönetim Kurulu tarafından kabul edilerek yürürlüğe giren TFF Futbol Kulüpleri Tescil Talimatına göre futbol dalında faaliyeti bulunan, mevzuata uygun olarak kurulmuş ve TFF tarafından tescil edilmiş dernek ve şirket niteliğinde olması gerekir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kurum kayıtlarına 24.08.1983 tarihinde intikal eden işe giriş bildirgesine göre profesyonel futbolcu olan davacının … Spor Gençlik Kulübü’nde 01.08.1983 tarihinde çalışmaya başladığı ancak çalışmalarının dönem bordroları ile Kuruma bildirilmediği, davacı ile davalı Kulüp arasında 17.07.1983-30.06.1985 ve 04.07.1986-04.07.1988 tarihlerini kapsayan profesyonel futbolculuk sözleşmelerinin bulunduğu, dönem bordrolarının, işyeri özlük dosyasının ve imzalı ücret ödeme belgelerinin düzenlenmediği, davacının askerlik yapıp yapmadığı ya da yapmış ise sevk ve terhis tarihlerinin sorulmadığı, bordro tanığı … ve tanık …’ın davacının 1984-1988 yılları arasında davalı … Kulübünde futbolcu olarak çalıştığını ifade ettikleri anlaşılmaktadır.
Mahkemece, kısa karar ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında davacının 01.08.1983-31.05.1987 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmiş ise de gerekçe bölümünde davacının 01.07.1985-03.07.1986 tarihleri arasındaki çalışmasına dair delil bulunmadığı, 04.07.1986-31.07.1987 tarihleri arasındaki dönemdeki çalışmasının da hakdüşürücü süreye uğradığı belirtilerek reddine karar verildiği açıklanmıştır. Gerekçeli kararın hüküm fıkrası ve gerekçe bölümü çelişkili olduğu gibi davacının 01.07.1985-03.07.1986 tarihleri arasındaki çalışmasının da hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde araştırıldığı söylenemez.
Somut olayda, davacı ile davalı Kulüp arasında 17.07.1983-30.06.1985 ve 04.07.1986-04.07.1988 tarihlerini kapsayan profesyonel futbolculuk sözleşmeleri bulunmakta ise de mahkemenin kabulüne konu 01.07.1985-03.07.1986 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan sözleşme bulunmadığı gibi 01.08.1983 tarihi dışında işe giriş bildirgesi de bulunmadığından bu dönemdeki çalışmanın yalnızca tanık beyanları ile kanıtlanması mümkün değildir. Mahkemenin bu döneme yönelik yeterli ve gerekli bir araştırma yaptığı söylenemez. Bunun yanında 01.08.1983 tarihli bildirge ile başlayan çalışmanın 01.07.1985-03.07.1986 tarihleri arasında kesintiye uğradığı anlaşılır ise 04.07.1986-04.07.1988 tarihleri arasındaki döneme yönelik istem hakdüşürücü süreye uğramış olacaktır. Bu nedenlerle 01.07.1985-03.07.1986 tarihleri arasındaki çalışmanın hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmesi zorunludur.
Yapılacak iş; Türkiye Futbol Federasyonundan davacı ile davalı Kulüp arasında 01.07.1985-03.07.1986 tarihlerini kapsayan profesyonel futbolculuk sözleşmesi olup olmadığını, 17.07.1983-30.06.1985 tarihlerini kapsayan sözleşmenin uzatılıp uzatılmadığını, müsabaka isim listeleri ile müsabaka oyuncu değişiklik fişlerine göre davacının 1985-1986 sezonu içerisinde görev aldığı müsabaka tarihlerini, davacının bu dönem içerisinde başka bir kulübe geçici olarak transfer olup olmadığını, 1985-1986 futbol sezonunda davacıya herhangi bir spor kulübü adına oynama uygunluğu (vize) ve lisans verilip verilmediğini, davalı … kulübünün TFF’de hangi yıllarda tescil edildiğini, isim değişikliği veya başka bir kulüp ile birleşmesi olup olmadığını sormak, … Valiliğinden davalı … derneğinin tüzel kişilğinin başladığı ve sona erdiği tarih ile isim değişikliği olup olmadığını sormak, … İş Mahkemesinin 18.03.2009 gün ve 2007/541 E.-2009/155 K.sayılı kararında davalı … Kulübünün isminin … Spor olarak değiştiği belirtildiğinden bu hususu araştırmak, tespiti istenen dönem içerisinde Kurum müfettişlerince yapılan bir inceleme olup olmadığını Kurumdan, davacının askerlik yapıp yapmadığını, yapmış ise sevk ve terhis tarihlerini ilgili Askerlik Şubesi Başkanlığından sormak, tespiti istenen dönemde görev yapan Başkan ve Yönetim Kurulu üyeleri ile kayıtlara geçen antrenör, malzemeci ve diğer çalışanları dinlemek, Kurumdan veya TFF’den sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek benzer işi yapan işlerle uğraşan ve resmi kayıtlara geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.