YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3666
KARAR NO : 2011/5084
KARAR TARİHİ : 02.06.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1993-1997 yılları arasında geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.06.1993-01.06.1997 tarihleri arasında davalı Şirkete ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki davacıya ait hizmet cetvelinden, 1994 yılı 1. döneminden 15.07.1994 tarihine kadar dava dışı 38382 sicil nolu … işyerinden, 1994 yılı 2. döneminden 01.02.1995 tarihine kadar ve 15.06.1995-31.07.1995 tarihleri arasında dava dışı 11006873 sicil nolu … işyerinden ve 15.06.1996-01.08.1996 tarihleri arasında da davalı 11013184 sicil nolu … Tur Ticaret Ltd. Şti. işyerinden hizmetlerinin bildirildiği görülmüştür. Mahkemece, davacının davalı olarak gösterilmeyen … ve … işyerlerindeki hizmet sürelerinin tesbitine ilişkin isteminin reddine karar verilmesi doğrudur.
Öte yandan, davacı dava dilekçesinde, her ne kadar 01.06.1997 tarihine kadar davalı Şirkete ait bilet satış işyerinde çalıştığını iddia etmiş ise de, davacının SSK Antalya Bölge Müdürlüğü’ne verdiği 22.10.1996 tarihli şikayet dilekçesinde, 15.10.1996 tarihine kadar çalıştığını belirtmiş olması ve ayrıca, 28.01.1997 tarihinde sigorta müfettişi tarafından tutulan işyeri durum tespit tutanağında davacının ismine rastlanmaması nedeniyle Mahkemece, davacının 15.10.1996-01.06.1997 tarihleri arasında davalı Şirkete ait işyerinde çalıştığının tesbitine ilişkin isteminin reddine karar verilmesi de yerindedir.
Davalı … Tur Ticaret Ltd. Şti. 01.01.1995 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alınmış olup, 31.07.1995 tarihine kadar da dava dışı … ve …’e ait işyerlerinden davacının çalışmaları kısmi olarak Kuruma bildirilmiştir.
Davacının 31.07.1995-15.10.1996 tarihleri arasında davalı Şirkete ait işyerinde geçtiğini iddia ettiği çalışmalar yönünden ise, mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamı gereği yerine getirilmeyerek eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur. Davalı Şirket tarafından davalı Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen dönem bordroları getirtilmemiş olup, Mahkemece, ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişiler olmadığı gibi, aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimseler de değildir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta, soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez. Öte yandan, tesbiti istenilen süreler çok öncelere ilişkin bulunduğundan tanıkların bu sürelerle ilgili bilgileri bu güne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumaları da hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmez.
Yapılacak iş, davanın nitelikçe kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması nedeniyle mahkemece, doğrudan soruşturma genişletilmek sureti ile, davacı ile aynı tarihte birlikte çalışan ve Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar belirlenerek, bu tanıkların bilgilerine başvurmak ve 31.07.1995-15.10.1996 tarihleri arasında davacının çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişileri, başka bir anlatımla, Sosyal Güvenlik Kurumunda kayıtları olan komşu işyeri veya benzer işi yapan işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurulmak ve olabildiğince delilleri toplayıp, bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermektir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 02.06.2011 gününde oy birliği ile karar verildi.