YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/4761
KARAR NO : 2011/5254
KARAR TARİHİ : 07.06.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, meslek odası kayıtlarına göre … sigortalılığının devam ettiğinin tespitiyle, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davalı Kurumun vergiye göre terk talep formuna dayalı olarak yapmış olduğu terkin işleminin iptaliyle, davacının meslek odası kayıtlarına göre 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının düzenli prim ödemesi yapmadığı, meslek odası ve vergi kayıtlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 23.5.1986 tarihli giriş bildirgesi üzerine vergi kaydı esas alınarak davalı kurumca 16.4.1986 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, davacının 16.4.1986-19.4.1987 ve 28.4.1987-15.7.1988 tarihleri arasında vergi kaydının, 1.1.1987-20.7.1988 tarihleri arasında İskenderun Kahveciler Odası kaydının, 13.1.1987-14.11.1988 tarihleri arasında da Hatay Esnaf Sicil Memurluğu kaydının bulunduğu, davacının 30.7.1986 tarihinden itibaren prim ödemeye başladığı son ödemesinin 2.1.1989 tarihinde olduğu, davacının 1.11.1988-3.3.1989 tarihleri arasında 123 gün, 4.12.1990-31.12.1991 tarihleri arasında 373 gün, 1.3.1994-30.4.1995 tarihleri arasında 418 gün, 1.11.1995-31.1.1996 tarihleri arasında 68 günlük 506 sayılı Yasaya tabi çalışmalarının bulunduğu, Kurumca 19.10.2005 tarihinde 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılık süreleri dikkate alınarak sigortalılık süresi yeniden değerlendirilerek davacının 16.04.1986- 31.10.1988, 04.03.1989- 03.12.1990, 01.01.1992- 28.02.1994, 01.05.1995- 31.10.1995 tarihleri arasında sigortalı sayıldığı ve bu haliyle davacının 6 yıl 11 ay 11 gün esnaf … sigortalısı kabul edildiği, davacının 24.11.2005 tarihli vergi kayıtlarına göre sigortalılık süresinin belirlenmesini isteyen dilekçesi üzerine Kurumca ikinci kez 1.2.2006 tarihinde sigortalılık tarihlerinde değişiklik yapılarak 16.04.1986-19.04.1987, 28.04.1987- 15.07.1988 tarihleri arasında sigortalı olarak sayıldığı ve bu haliyle 2 yıl 2 ay 20 gün esnaf … sigortalısı olarak kabul edildiği ve borcunun bulunmadığı, davacının şahsi dosyasında bulunan 29.9.2005 tarih ve (179263) sayılı Kurum kaşesiyle kayıtlı sigortalılık belgesinde 6.6.1986-3.11.1995 tarihleri arasında İskenderun Bakkallar ve Bayiler Odası ile 26.5.1986 tarihinden itibaren de Hatay Esnaf Sicil Memurluğu kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının sigortalılık dosyasında iki adet Meslek Odası kaydı ve Esnaf Sicil Memurluğu kaydı vardır. Gerçekten 26.5.1986 tarihinden itibaren devam eden Esnaf Sicil Memurluğu kaydının varlığı halinde Meslek Odası kaydı ile birlikte Esnaf Sicil Memurluğu kaydının devamı nedeniyle vergi kaydı olmayan dönemlerde de 3.11.1995 tarihine kadar 506 sayılı Yasaya tabi çalışmalarının dışında esnaf … sigortalısı olduğunun kabulü gerekecektir. Sigortalılık hak ve mükellefiyetinden feragat mümkün olmadığından davacının 24.11.2005 tarihli dilekçeyi vermiş olması sonuca etkili değildir. Çünkü her ne kadar 15.7.1988 tarihinden sonra vergi kaydı yok ise de; 22.03.1985 tarihinde 3165 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik nedeniyle davacının oda ve Esnaf Sicil Memurluğu kaydının devamı nedeniyle 15.7.1988 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu sabittir. Bu dönem için Oda ve Esnaf Sicil Memurluğu kaydının birlikte devam etmesi sigortalılık için bir karinedir.
Yapılacak iş; Hatay Esnaf Sicil Müdürlüğünden davacının 26.5.1986 tarihinden itibaren Esnaf Sicil Memurluğu kaydının devam edip etmediğini sormak, devam ettiğinin sabit olması halinde Kurumun 19.10.2005 tarihli tescil değişikliğinde olduğu gibi 31.10.1995 tarihine kadar 506 sayılı Yasaya tabi çalışmalarının dışında 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğunun tespitine karar vermek, aksi halde şimdiki gibi istemin reddine karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.