YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5177
KARAR NO : 2010/4986
KARAR TARİHİ : 29.04.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.5.1995 tarihinden itibaren tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının 01.05.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti ile buna aykırı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.05.1995 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım
satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 25.04.2000 tarihinde Ziraat Odasına üye olduğu, üyeliğinin devam ettiği,Tarım Kredi Kooperatifine ve diğer Tarım Kooperatiflerine ortak olmadığı, davacıdan ilk prim kesintisinin 20.04.1995 tarihinde yapıldığı, 06.04.1999 tarihinde prim kesintisi bulunduğu,01.09.2003 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olarak tescil edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacının tarım … sigortalılık başlangıcının 01.05.1995 olarak kabulü ile 01.05.1995 -31.12.1995 ve 01.05.1999-01.09.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin verilen hüküm yerinde ise de,bu dönemler dışında kesintiye ilişkin belgenin dosyada bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanmadığı 01.01.1996-01.05.1999 tarihleri arasına yönelik istemin kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümünün silinerek, yerine,
“1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.05.1995-31.12.1995 ve 01.05.1999-01.09.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,fazla istemin reddine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin yatırılan 34,30 TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’ne göre hesaplanan 1.000.00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’ne göre hesaplanan 1.000.00 TL avukatlık ücretinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 15.00 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 8.40 TL’ sinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, 6.60 TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 29.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.