YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5620
KARAR NO : 2010/8178
KARAR TARİHİ : 08.07.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, Kurum işleminin iptaliyle, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Bülent Mustafa Şimşek tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacı, 1.9.1995-15.12.2006 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiştir..
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.5.1993 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalı olarak tescilinin yapıldığı, davacının 23.9.1993 tarihli İB formu vermesi üzerinede sigortalılığının başlangıcından itibaren sona erdirildiği, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 3.12.1997 tarihinde yapıldığı, takip eden yıllarda başkaca tevkifatın bulunmadığı, 8.3.1995 tarihinden başlayıp devam eden ziraat odasına üyeliğinin bulunduğu, ve tarım arazisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının Tarım … sigortalılığının İB formu verilmesi nedeniyle başlangıcından itibaren iptal edilmesi üzerine, davacı tarafından teslim edilen ürün bedelinden, ilk prim kesinti tarihi olan 3.12.2007 tarihini takip eden 01.01.1998 tarihinden itibaren, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, sigortalılık başlangıcının prim kesintisinin bulunmadığı 1.9.1995 tarihinden başlatılması usul ve yasaya aykırı dır.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine;
1-Davanın kısmen kabulü ile davacının ilk prim kesintisi tarihini takip eden aybaşı olan 1.1.1998-15.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa gereği Tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan 31.20-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
3-Davanın kısmen kabulü nedeniyle hüküm tarihinde uygulanmakta olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.000.00-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak vekille temsil edilen davacıya verilmesine, 1.000.00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak vekille temsil edilen davalıya verilmesine,
5-Davanın kısmen kabul edildiği dikkate alınarak davacı tarafından yapılan toplam 113.30- TL yargılama giderinden takdiren 80,00-TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 08.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.