YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/9092
KARAR NO : 2012/4551
KARAR TARİHİ : 26.03.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/02/2004-05/10/2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacı ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu ve vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının, davalı Kurumun ve davalı … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacı …’ün 15.10.2005 tarihinde ölen eşi …’ün Kral … Mad.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde 1.3.2003-31.5.2003, … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde 1.2.2004-5.10.2005 tarihleri arasında “kesim işçisi” olarak kesintisiz geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, sigortalı …’ün, … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde sigortalı işe giriş bildirgelerinde yazılı olan 11.6.2004 ve 13.4.2005 tarihlerinde çalışmaya başladığı, sezonluk çalışmalarının 2004 yılında 30 Kasım tarihinde son bulduğu, 2005 yılındaki çalışmasının ise istemle bağlı kalınarak 5.10.2005 tarihinde son bulduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile davacının eşi sigortalı …’ün 11.6.2004-30.11.2004 ve 13.4.2005-5.10.2005 tarihleri arasında eksik bildirilen 93 gün da davalı … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait “31213.03” sicil sayılı işyerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Somut olayda, davacı …’ün 15.10.2005 tarihinde ölen eşi …’ün davalı … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde 11.6.2004-13.10.2004 ve 13.4.2005-20.8.2005 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının Kuruma sigortalı işe giriş bildirgeleri ve aylık prim ve hizmet belgeleri ile bildirildiği, yapılan imza incelemesinde 13.4.2005 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi ile 11.6.2004 ve 13.4.2005 tarihli “belirli süreli iş sözleşmelerinde” yer alan imzaların sigortalıya ait olmadığının belirlendiği, Kral … Mad.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinden
bildirilen çalışmasının bulunmadığı, dinlenen tanık beyanlarına göre davalı işyerlerlerinin sezonluk olarak 1 Mart – 30 Kasım tarihleri arasında faal olduğu, sigortalının Kral … Mad.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde 2003 yılında en az 3 ay çalıştığı, … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde ise 2004 ve 2005 yıllarında sezonluk olarak çalıştığı ancak 1 Mart ile işe giriş bildirgelerindeki tarihler arasındaki çalışmaların sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.
13.4.2005 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinde yer alan imza sigortalıya ait olmadığı gibi 11.6.2004 tarihinde işe başladığını gösteren sigortalı işe giriş bildirgesi, sigortalı çalışmanın başlangıç tarihin kanıtlanması yönünde karine teşkil etmekte ise de aksinin yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanması mümkündür. Zira gerçek ve eylemli çalışma var ise sigortalı sayılmanın koşulu oluşmuştur. Bu nedenle 11.6.2004 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinde yer alan imzanın sigortalıya ait olması başlıbaşına sigortalının 1.3.2004-10.6.2004 tarihleri arasında çalışmadığı sonucunu doğurmaz.
Mahkemece, sigortalının Kral … Mad.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde taleple bağlı kalınarak 1.3.2003-31.5.2003 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi, işyerindeki çalışmanın 1 Mart – 30 Kasım tarihleri arasında sezonluk olduğu ve 13.4.2005 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinde yer alan imzanın da sigortalıya ait olmadığı gözetilerek sigortalının 1.3.2004-10.6.2004 ve 1.3.2005-12.4.2005 tarihleri arasında davalı … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde çalışıp çalışmadığının yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmeden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, sigortalının Kral … Mad.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde taleple bağlı kalınarak 1.3.2003-31.5.2003 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar vermek, sigortalının 1.3.2004-10.6.2004 ve 1.3.2005-12.4.2005 tarihleri arasında davalı … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’ye ait işyerinde çalışıp çalışmadığının belirlenmesi amacıyla öncelikle bordro tanıklarını dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davacının, davalı Kurumun ve davalı … … Hayv.İnş.Taah.Nak.San ve Tic. AŞ’nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacı ve davalılardan ilgili şirkete iadesine, 26.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.