YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/14425
KARAR NO : 2013/4164
KARAR TARİHİ : 07.03.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/01/1985-15/06/1990 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1.1.1985-15.6.1990 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulüne karar karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı işverene ait işyerinden 1.1.1985 ve 16.6.1986 tarihli işe giriş bildirgesi verildiği ve 21502 işyeri numaralı …Nakliyat Kollektif Şti. tarafından 1985/1.dönem 5 gün, 1985/3.dönem 46 gün, 41499 işyeri numaralı davalı …’a ait işyerinden 1986/2. dönem 30 gün bildirim yapıldığı, davalının yük boşaltma taşeronu olduğu ve …Nakliyat Koll. Şti’nden Tahmil tahliye işini ihale ile aldığı, …Nakliyat Koll. Şti’nin 13.9.1975-30.4.1993 tarihleri arasında, davalı adına kayıtlı işyerinin ise 16.6.1986-2.6.1987 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, dinlenen tanıkların davalı adına kayıtlı işyerinden bildirilen kayıtlı işyeri çalışanı olduğu anaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine …gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ilc çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Somut olayda, dinlenen davacı tanıkları davalıya ait işyerinden bildirilen resmi kayıtlarda ismi geçen tanıklar olmakla birlikte, davalı işyerinin yasa kapsamında olmadığı dönemlere ait dava dışı …Koll.Şti. tarafından bildirilen bordrolar getirilmeden ve resmi kayıtlarına geçmiş diğer bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve resmi kayıtlarına geçmiş çalışanları dinlenmeden ve davalı işverenin ihtilaflı dönemde kimlerden ihale aldığı araştırılmaksızın … şekilde hizmet tespitine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak, dava dışı …Nakliyat Koll.Şti’ne ait nizalı dönemi kapsar tüm bordroları getirtmek, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş diğer bordro tanıklarını ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını veya işverenleri tespit edip beyanlarına başvurmak, davalı işverenin nizalı dönemde kimlerden ihale ile iş aldığı tespit edilerek, davacının davalı işyerindeki çalıştığı süreyi kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlemek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın … şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07/03/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.