YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/15510
KARAR NO : 2012/596
KARAR TARİHİ : 30.01.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 222.981,75TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacı ile davalılar vekillerince istenilmesi ve davalılardan … Yapı End.Tic.Ltd.Şti. vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13.09.2011 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan … Yapı Ltd. Şti. vekili Avukat …, … İnş. A.Ş.vekili Avukat … ile karşı taraf vekili Avukat … geldiler. İhbar Olunan adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan gün de Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve eksikliğin ikmali açısından geri çevrilmesine karar verilen dava dosyası yeniden Dairemize gelmiş ve 14.11.2011 tarihinde esasa kaydedilmiş olmakla dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacı ve davalıların aşağıdaki bendin dışındaki sair temyiz itirazların reddine,
2-Dava, 16.9.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında ölen işçi …’ın eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 47.981,75 TL maddi tazminatın 16.09.2006 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı …’a verilmesine, diğer davacıların maddi tazminat taleplerin reddine, davacı … için 75.000,00 TL, davacı … için 50.000,00 TL, davacı … için 50.000,00 TL manevi tazminatın 16.09.2006 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazla manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Savunma hakkı Anayasa (m.36) ile güvence altına alınmış olup, HUMK’un 73. maddesinde de ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez (HUMK mad. 73). Buna göre hâkim, Anayasa ile güvence altına alınan ve HUMK’da da ayrıca düzenlenmiş bulunan iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.
Öte yandan, HUMK’un 159.maddesine göre Kanunda gösterilen süreler Kanunda yazılı istisnalar dışında tezyit veya tenkis edilemeyeceğinden HUMK’un taraflara iddia ve savunmalarını veya bilirkişi raporlarına karşı beyanlarını sunmaları için süre verdiği hallerde, bu sürelere riayet edilmeden yargılamanın sürdürülerek karar verilmesi de savunma hakkının ihlali niteliğindedir.
Somut olayda, … İş Mahkemesine açılan ve 25.10.2010 tarihinde birleştirilmesine karar verilen manevi tazminat istemine dair 2010/1186-1008 E.K. sayılı dava dosyasınına ait dava dilekçesi ve birleştirme kararı ile birleştirme kararı sonrası alınan hesap bilirkişisinin raporu ile davacının sunduğu ıslah dilekçesi, davalı … Yapı Endüstrisi Ticaret Limited Şirketi avukatına 5.11.2010 (Cuma) günü tebliğ edilmiş, davalı avukatı 9.11.2010 (Pazartesi) tarihli dilekçesi ile bu belgelere ve karara karşı beyanda bulunmak üzere mahkemece belirlenecek kadar süre istediğini bildirmiş olup bu isteğini 9.11.2010 tarihli celsede de tekrarladığı halde mahkemece bu istek hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden yargılamanın sona erdirildiği bildirilerek hükmün tefhim edildiği anlaşılmaktadır.
HUMK’un 45.maddesine göre aralarında bağlantı bulunması nedeniyle birleştirilmesine karar verilen dava dosyaları müstakilen varlığını sürdürmekte ancak karar birlikte verilmektedir. O halde davalı tarafın birleşen dava dosyasının dava dilekçesine de cevap verme hakkı bulunduğu, sözlü yargılama usulünde cevap ve ilk itirazların ilk oturumda sözlü olarak dile getirilmesi mümkün ise de dava dilekçesinin tebliği ile duruşma günü arasında en azından yazılı yargılama usülünde olduğu gibi 10 günlük cevap süresinden az olmamak koşuluyla uygun bir süre bulunması gerektiği, öte yandan HUMK’un 283.maddesine göre tarafların bilirkişi raporunun tebliği tarihinden itibaren bir hafta içerisinde bilirkişi raporlarında noksan ve müphem gördükleri hususlarda bilirkişiden izah alınmasını mahkemeden yazılı olarak isteme haklarının bulunduğu ancak bilirkişi raporunun tebliği ile duruşma günü arasında bir haftalık sürenin de bulunmadığı anlaşılmakla davacı avukatına dava dilekçesi ve birleştirme kararı ile birleştirme kararı sonrası alınan hesap raporu ile davacının sunduğu ıslah dilekçesine karşı beyanda bulunmak üzere Kanunda öngörülen sürelerden az olmamak koşuluyla uygun bir süre verilmesi gerektiği halde mahkemece bu istek hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden hüküm kurulmak suretiyle davalı … Yapı Endüstrisi Ticaret Limited Şirketi’nin savunma hakkının ihlal edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Kabule göre de, ıslah dilekçesinde davacı … için 53.663,52 TL maddi tazminat istenilmesine karşın mahkemece % 7 evlenme ihtimali indirimi uygulanarak davanın kısmen kabulü ile 47.981,75 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği halde maddi tazminat isteminin kısmen reddine karar verilen bölümü üzerinden kendisini avukatı ile temsil ettiren davalı şirket yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi de doğru değildir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı … Yapı Endüstrisi Ticaret Limited Şirketi’nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalılardan … Yapı End. Tic. Ltd. Şti. yararına takdir edilen 825.00 TL. duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, bozma nedenine göre tarafların manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalılardan … Yapı End. Tic. Ltd. Şti.’ne iadesine, 30/01/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.