YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/16986
KARAR NO : 2012/220
KARAR TARİHİ : 16.01.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01/08/1994 tarihinden itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Dava,davacının ilk … prim kesintisinin yapıldığı 01/07/1994 tarihini takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne davacının 01/08/1994-31/12/2001 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri Birliği, Türkiye … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının Tarım … sigortalılığı tescilinin olmadığı,davacının açık bir şekilde tespit olunan prim kesintilerinin 06/05/1996 ve 15/04/1997 tarihlerine ait bulunduğu,01/07/1994 tarihinde yapıldığı iddia olunan prim kesintisinin kabule yetecek şekilde ispatlanamadığı,1998 ve sonraki tarihlerde ise davacının herhangi bir prim kesintisinin olmadığı,yine davacının kooperatif ve ziraat odası kaydının bulunmadığı,adına kayıtlı taşınmazın olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda;davacının açıkça prim kesintisinin olduğu anlaşılan 1996 ve 1997 tarihlerinde Tarım … sigortalılığına karar verilmesi doğru olmakla birlikte 2926 sayılı Yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtları olmayan,01/07/1994 tarihinde yapıldığı iddia olunan kesintisi açık şekilde ispatlanmamış ayrıca 1998 ve kabulüne karar verilen diğer tarihlerde Tarım … kesintisi olmadığı anlaşılan davacının 01/08/1994-31/12/2001 tarihleri arasında Tarım … sigortalılığına karar verilmesi isabetli olmamıştır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş;davacının 01/07/1994 tarihinde yapıldığını iddia ettiği pirim kesintisinin olup olmadığını açık bir şekilde ortaya koymak,eğer bu tarihteki kesintinin varlığı ispatlanır ise 1.8.1994 tarihinden son kesinti tarihine göre 31/12/1997 tarihine kadar Tarım … sigortalılığının tespitine karar vermek,eğer 1994 tarihindeki kesinti ispatlanamaz ise davacının 1996 ve 1997 tarihlerindeki kesintilerine göre sadece 01/06/1996-31/12/1997 tarihleri arasında Tarım … sigortalılığının tespitine karar vermektir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16/01/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.