YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/17441
KARAR NO : 2012/9
KARAR TARİHİ : 12.01.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 30.06.1992-31.05.2011 tarihleri arasında zorunlu …’lı çalışmaları dışında Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabülüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 30.06.1992 tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan sürede 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 30.06.1992-31.05.2011 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T. … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Tarım … sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir. Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım … sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71; 11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).
Yapılan incelemede davacının 01.03.1986 tarihinde davalı Kuruma tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 10.09.2007 tarihinden itibaren ziraat odası üyeliğinin, 29.032001 tarihinden itibaren … Kooperatifi üyeliğinin ve 22.10.1983-24.11.2008 tarihleri arasında da … Kooperatifi kaydının bulunduğu, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunduğu, ayrıca 01.07.1992-30.041994 tarihleri arasında 660 gün, 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalılığı bulunduğu Kurumca 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmaları nedeniyle tarım … sigortalılığının 30.06.1992 tarihi itibariyle terkin edildiği, ilk prim ödemesinin 02.04.1991 tarihinde olup daha sonra 01.09.1996 tarihinde toplu olarak 256,60 TL prim ödemesi bulunduğu görülmüştür.
Somut olayda davacının uzun süreli 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalarının sona erdiği tarihten sonraki ilk prim ödeme tarihi olan terkin edildiği 30.06.1992 tarihinden sonraki 01.09.1996 tarihli prim ödemesini takip eden 01.10.1996 tarihinden itibaren 31.05.2011 tarihine kadar olan sürede tarımsal faaliyeti ısbatlanmış olması nedeni ile verilen karar doğrudur. Ancak 01.07.1992-30.041994 tarihleri arasında 660 günlük 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmasının uzun süreli olması nedeni ile 30.06.1996 tarihine kadar prim ödemesi yada Kuruma başvurusu bulunmadığından 30.06.1992-01.02.1996 tarihleri arasındaki süre yönünden istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13/01/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.