YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/2652
KARAR NO : 2012/21764
KARAR TARİHİ : 03.12.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 17/06/1996-31/01/2006 tarihleri arası çalıştığının ve sigortalılık başlangıç süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, 17.06.1996-31.01.2006 tarihleri arasında davalıya ait gemide gemi adamı olarak çalıştığından bahisle anılan dönemde sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak her tam yıl için Yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir.
Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Ek 5/III maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Buna göre itibari hizmetten istifade edebilmek için birinci şart; sigortalının gemi adamı, ateşçi, kömürcü ve dalgıç olması, ikinci şart ise; hizmetinin denizde geçmesidir.
Yasada öngörülen denizde geçirilmesi gereken hizmetten amaç ise, geminin denizde seyir veya seferde olduğu süreler ile bunun uzantısı geminin limanda bulunduğu sırada, fiilen gemide görevli olarak geçirilen ve denizle bağlantının kopmadığı çalışmalardır. Aksi halde, Yasa koyucu böyle bir zorunluluğa gerek görmez ve gemide çalışanların koşulsuz itibari hizmetten yararlanabileceğini hükme bağlardı. (Hukuk Genel Kurulu – 2001/21-21 E, 2001/52 K)
506 sayılı Yasa’nın Ek-5. Maddesine göre itibari hizmet süresi işveren tarafından Kuruma bildirilen sigortalı çalışma gün sayısı üzerinden hesaplanır. Sigorta yılı 360 gün olup fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.
Dava konusu olayda; davacı sigortalının; davalıya ait gemide gemici olarak çalıştığı açık ve belirgindir.Ancak 506 sayılı Yasanın Ek 5/III maddesi gereği davacının geminin seferde veya limanda bulunduğu sırada; ne kadar süre gemide görev yaptığı veya fiili olarak çalıştığı, ne kadar sürenin ise gemi dışında, sosyal tesis veya başka bir yerde geçirildiği açıkça ortaya konmamış, global bir şekilde tüm sürelerin itibari hizmetten sayılmasına karar verilmiştir. Bu tür bir kabul ise; Yasanın amaç ve içeriğine uygun bulunmamaktadır.
Öte yandan bilirkişi raporunu hükme esas alan mahkeme kararına göre davacının davalı işyerine ait gemide 25.12.1996-09.12.2005 tarihleri arasında geçen fiili hizmet süresi esas alınarak bu çalışmalarının 506 sayılı Yasanın Ek 5/III kapsamında olduğunun ve bu süreler esas alınarak itibari hizmet süresinden yararlanması gerektiğinin tespitine denerek, eksik tahkikatla hüküm kurulması isabetli olmamıştır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı …ye iadesine, 03/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.