YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/2916
KARAR NO : 2012/16778
KARAR TARİHİ : 08.10.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVALILAR :
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1- -Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, davacının 1.3.1994-17.8.2007 tarihleri arasında davalılara ait işyerlerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 1.4.1994-24.11.2005 arası davalı … nezdinde, 25.11.2005-17.8.2007 arası davalı … yanında çalıştığının tespitine fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı …’e ait Tam Ayar Saat isimli işyerinin 1.4.1994 tarihinde, davalı …’a ait … isimli işyerinin 25.11.2005 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, uyuşmazlık dönemine ilişkin dönem bordrolarının getirtilmediği,davacının … kaydının 17.8.2007 tarihi itibariyle davalı … isimli işyerinde başlatıldığı, dosya içinde davacının imzasını taşıyan fatura ve evraklardan anlaşılmaktadır
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Somut olayda dinlenen tanıklardan … hariç diğer tanıkların işyerinin komşu işyeri tanıkları olduğu anlaşılmakla birlikte dosyaya her iki işyerine ait ihtilaflı dönem bordrolarının getirtilmediği, bordro tanıklarının tespit edilerek beyanlarına başvurulmadığı, özellikle davacı tarafından isimleri tespit edilerek bildirilen işyerlerinde de çalıştığı hizmet cetvellerinden anlaşılan … ve … …’nin beyanlarının alınmadığı, bu tanıkların beyanlarının yetersiz kalması durumunda benzer işi yapan işyerleri tespit edilerek kayıtlara geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurulmadığı ve çalışma olgusunun hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde araştırılmadığı anlaşılması karşısında mahkemece bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği, resen araştırma yapılmasının gerekeceği gözardı edilerek sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, davalı işyerlerinin uyuşmazlık dönemine ait dönem bordrolarında çalışmaları bulunanlar içerisinden adları resen belirlenecek bordro tanıklarının beyanlarına başvurmak, bordro tanıklarının beyanlarının yetersiz olması durumunda davanın kamu düzenini ilgilendirdiği de dikkate alınarak araştırmanın genişletilip bu dönemlerde çalışması bulunan komşu işyeri işverenleri ve bu işverenler tarafından çalışmaları Kuruma bildirilen kimseler ile benzer işi yapan işyerlerinin kayıtlara geçmiş çalışanları zabıta ve kurum kayıtları marifetiyle belirlenip beyanlarına başvurularak, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan … ve …’ye iadesine, 08.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.