YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/5224
KARAR NO : 2012/25032
KARAR TARİHİ : 27.12.2012
MAHKEMESİ :… Mahkemesi
Davacı, yurt dışı borçlanmasının ilk müracaat ettiği tarihteki kur üzerinden hasaplanmanın yapılmasının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
KARAR
Dava; davacının 3,5 Dolar üzerinden yurt dışı borçlanmasının kabulü ile ilgili kurum işleminin haksız olduğu ve ilk başvuru tarihindeki geçerli olan 2 Dolar üzerinden borçlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, hükümde belirtildiği gibi davanın kabulü ile davacının günlük 2 Dolar esası ile borçlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanma bedelinin kaç Dolar üzerinden hesaplanıp ödeneceği noktasındadır.
3201 sayılı “Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” un 4 üncü maddesinin birinci fıkrası; sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarının bir dolar olduğunu, dövizin cinsi ve miktarının Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilebileceğini, değişen miktarın, tahakkuk ettirilmiş borçlarının tümünü ödememiş olanların kalan borç sürelerine de uygulanacağını hükme bağlamıştır. Anılan Kanunun geçici 1’inci maddesinde; sürelerin, 4’üncü madde hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek borç tutarını ödeme tarihindeki doların, Türk lirası karşılığı esası ile ödenmek suretiyle değerlendirileceği belirtilmiş olup, borçlanmaya esas prim tutarının, ödeme tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre saptanması zorunluluğu, gerek, anılan Kanunun, gerekse istikrar kazanmış Yargıtay uygulamalarının bir sonucudur.
16.03.1998 gün ve 1998/10999 sayılı Kararname ile 2 … doları olarak belirlenen sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarı, 10.05.2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2005/8776 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 5 … dolarına yükseltilmiştir. Daha sonra 06.12.2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/9665 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, 2005/8776 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılarak, anılan miktar 3,5 … Doları olarak kabul edilmiş, 10.05.2005 tarihinden bu Kararnamenin yayımı tarihine kadar, bu tarihten önce veya sonra başvurulmuş olmasına bakılmaksızın 5 … Doları üzerinden borçlanma tutarını tamamen veya kısmen ödeyenlerin de bu Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde başvurmaları koşuluyla belirtilen miktar üzerinden borçlanma tutarları ve bağlanmış ise aylıkları yeniden hesaplanıp, fazladan alınmış olan tutarların ödeme tarihindeki Yeni Türk Lirası üzerinden iade veya mahsubuna da karar verilmiştir.
İnceleme konusu davada; davacının, davaya konu isteminin temelinde “ilk başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan, günlük 2 … doları üzerinden borçlanma işleminin tesisi” düşüncesi ve amacı bulunmakta ise de, yukarıda da belirtildiği gibi prim borcunun belirlenmesinde “ödeme tarihi” esas olup, davacının borçlanma karşılığı herhangi bir ödemesinin bulunmadığı da açıktır.
Bu nedenle; yurt dışında geçen sürelerin, ödeme tarihi itibarıyla geçerli prim tutarı üzerinden 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği yönündeki ilke gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 27.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.