YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/593
KARAR NO : 2012/21456
KARAR TARİHİ : 28.11.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, Kurum tarafından tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Bahar Kılınç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
KARAR
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının Kuruma prim ve gecikme zammı borcu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, … AŞ ile davacı şirket arasında “Erişim Şebekeleri Bakım, Onarım, Arıza Islahı, Abone Tesis Nakil ve Hat Toplama İşleri İhalesi” çerçevesinde sözleşme yapıldığı, sözleşmeye göre Antalya ve Muğla illerinde toplam 216.376 aboneye yönelik hizmet verilmesinin kararlaştırıldığı, işçilerin şikayeti üzerine Sosyal Güvenlik Kontrol Memurunca düzenlenen 7.3.3008 tarih ve MG 94 sayılı rapor ile Eylül 2005-Haziran 2006 arası dönem yönünden 15.216,99 TL prim ve 12.305,78 Tl gecikme zammı olmak üzere toplam 27.522,77 TL borç tahakkuk ettirildiği, itiraz ve davanın süresinde olduğu, mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda Kurum işleminin yasal dayanağının bulunmadığı, fiili tespit olmadığı, belge ve deftere dayalı tespit bulunmadığı gerekçeleriyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79.maddesidir.
İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının sigorta primleri ve destek primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile bu primleri gösteren ve örneği yönetmelikle belirlenen asıl veya ek belgeleri ait olduğu ayı veya dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kuruma vermekle ve Kurumca istenilmesi halinde iş yeri kayıtlarını ibraz etmekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı olarak Kuruma bildirmekle yükümlüdür. İşverenin, sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde, sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisi süresine ilişkin bu fıkrada belirtilen belgelerin aynı süre içinde işverene ait iş yerinden Kuruma verilmesinden işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur.
Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi şarttır.
Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait primler Kurumca re’sen tahakkuk ettirilerek 80 inci madde hükümlerine göre tahsil olunur. Uygulamanın usul ve esasları altı ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.
Fiilen veya iş yeri kayıtlarından tespit edilecek her türlü bilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edilen sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca resen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir.
İşveren, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz tahsilatı, durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili mahkemeye başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması prim borcunun tahsil ve takibini durdurmaz.
Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde 80 inci maddenin prim borcuna ilişkin hükmü uygulanır.
Somut olayda, SG kontrol memurunca yapılan incelemenin fiili tespite değil kayıt ve belgeye dayalı olduğu, Kurumun fiili tespite dayalı olmasa dahi işyeri kayıtlarını incelemek suretiyle çalıştığı halde Kuruma bildirilmeyen sigortalılar ile bunların prim ödeme gün sayısı ile sigorta primine esas kazancını araştırma ve tespit yetkisinin bulunduğu, kontrol memurunun 21 işçinin şikayeti üzerine yaptığı incelemede ihaleyi yapan … AŞ’den çalışanların isimlerinin yeraldığı “şebeke-repartitör-santral” iş emirlerini istediği, gönderilen yanıta göre toplam çalışan sayısının 103 olduğu, bu kişilerden birisinin … AŞ çalışanı olması nedeniyle kalan 102 kişinin davacı şirketin işçisi kabul edildiği, ancak bu iş emirlerinde imza ve mühür gibi herhangi bir aidiyet işaretinin bulunmadığı, mahkemenin bu belgenin delil olamayacağını ve Kurum işleminin yasal dayanağı bulunmadığını kabul ederek Kurum işleminin iptaline karar verdiği, oysa ki gönderilen listede “iş emri ve GT” numarası adı altında bilginin bulunduğu, bu numaranın belge numarası olup olmadığının ve belge numarası ise bu belgelerin getirtilmediği, iş emirlerinin her abone için ayrı ayrı düzenlendiği ve abone dosyası içerisinde bulunduğu, … AŞ den gelen yazıya göre Eylül 2005-Haziran 2006 arası dönemde 19.984 adet iş emrinin düzenlendiği, … AŞ’nin iş emirlerinin abone dosyalarında olduğu ve toplanmasının uzun süreceği gerekçesiyle göndermediği, kontrol memurunin başkaca bir inceleme ve araştırma yapmadan iş emrinde yazılı tarihler arasında sigortalıların fiilen çalıştığını kabul ettiği ancak iş emirlerinin tümü getirtilmediği için iş emirlerinin ihale konusu iş için düzenlenip düzünlenmediği, kim tarafından hangi tarihte düzenlendiğinin dosyadan anlaşılamadığı, … AŞ’nin puantaj kaydı tutmadığı, iş emirlerinde isimleri geçen kişilerin başka işyerlerinden bildirilen çalışması olup olmadığının araştırılmadığı, sigortalıların hizmet döküm cetvelinin (HDC) getirtilmediği, adı geçen sigortalıların bu işyerindeki çalışmasının dönemlik mi yoksa kısmi süreli mi olup olmadığının araştırılmadığı, davacı şirket ile … AŞ arasında Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan “fesih ve tazminat” istemli dava dosyasının getirtilmediği, davacı şirketin bu dosyaya dayalı Nisan 2006 tarihinden sonra çalışma olmadığına dair iddiasının araştırılmadığı ve çalışmanın sona erdiği tarihin kesin olarak saptanmadığı, buna karşın kontrol memurunun tespiti ve Kurum işleminin 2006 yılının Mayıs ve Haziran aylarını da kapsadığı, … AŞ’den 2006 Mayıs ve Haziran aylarında çalışma olup olmadığı ve hakediş ödenip ödenmediğinin de sorulmadığı ve böylece mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucunda yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, … AŞ’den gönderilen listede “iş emri ve GT” numarası adı altında yer alan numaranın hangi belgeye ilişkin olduğu da sorulmak suretiyle çalışanların isimlerinin yeraldığı tüm “şebeke-repartitör-santral” iş emirlerini getirtmek, iş emirlerinin ihale konusu iş için düzenlenip düzünlenmediğini ve kim tarafından hangi tarihte düzenlendiğini belirlemek, iş emirlerinde isimleri geçen kişilerin başka işyerlerinden bildirilen çalışması olup olmadığını araştırmak, sigortalıların hizmet döküm cetvelini (HDC) getirtmek, adı geçen sigortalıların bu işyerindeki çalışmasının dönemlik mi yoksa kısmi süreli mi olup olmadığının araştırmak, davacı şirket ile … AŞ arasında Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan “fesih ve tazminat” istemli dava dosyasını getirterek davacı şirketin bu dosyaya dayalı Nisan 2006 tarihinden sonra çalışma olmadığına dair iddiasını araştırmak suretiyle davacı şirketin ihale konusu iş nedeniyle çalışmasının sona erdiği tarihi kesin olarak saptamak, … AŞ’den 2006 Mayıs ve Haziran aylarında çalışma olup olmadığı ve hakediş ödenip ödenmediğini sormak ve sonucuna göre davacı şirketin 506 sayılı Kanun’un 79.maddesine göre çalışmasını Kuruma bildirmediği sigortalılar ile bunların prim ödeme gün sayısı ile sigorta primine esas kazancını belirlemek suretiyle prim ve gecikme zammı borcuna yönelik olumsuz tespit istemi hakkında karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.