YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/755
KARAR NO : 2012/15865
KARAR TARİHİ : 27.09.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, hizmet süresinin ve prim ödemelerinin tespitiyle, 29/06/2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 23.06.1984-20.01.1992 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi Esnaf … sigortalısı olduğunun tespiti istemi ile 29.06.2007 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının ihtilaf konusu 31.5.1990-20.01.1992 döneminde kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı tarafça temyiz edilmiştir.
Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak …’luluk statüsünün ortaya konması gerekir. 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 17.01.1992 …’a giriş bildirgesinden, dokuma işi yaptığından bahisle 23.06.1984 tarihi itibariyle tescil edildiği, kurumca 23.6.1984- 20.01.1992 tarihleri arasında zorunlu … sigortalısı sayıldığı ve davacının yapılandırma için 2006 yılında kuruma başvurduğunda, davacının vergi kaydının olmaması nedeni ile sigortalılığının iptal edilerek 31.5.1990 tarihine çekildiği, dolayısıyla kurumca 23.6.1984-31.5.1990 tarihleri arasında zorunlu … sigortalısı, 14.09.1995-31.12.1996 tarihleri arasında ise isteğe bağlı sigortalı sayıldığı, 18.10.1973-31.10.1976, 1.4.1977-31.12.1978 tarihleri arasında seyyar dokumacılık, 3.3.1981-31.12.1981, 23.6.1984-1.8.1986, 1.1.1986-31.5.1991,1.8.1986-31.5.1990 tarihleri arasında dokumacılık, 14.9.1995-31.12.1996 tarihleri arasında konfeksiyon işinden vergi kaydının bulunduğu, 27.12.1984-1.8.1986 tarihleri arasında esnaf ve sanatkarlar odası kaydının, 15.1.1985-20.01.1992, 31.03.1997-23.05.2006 tarihleri arasında sicil memurluğu kaydının bulunduğu başkaca bir kaydın bulunmadığı, 4247 sayılı Yasaya göre 1992 yılında prim ödediği anlaşılmaktadır.
Davacının 1479 sayılı Yasa gereği tescili 17.01.1992 tarihinde geriye yönelik olarak yapılmış olmakla, 1985 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa’nın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu döneme ilişkin, davacının esnaf sicil kaydı bulunmakla, sigortalılık koşullarının oluştuğu ortadır.
Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular nazara alınarak ve özellikle davacının uyuşmazlık konusu 31.5.1990-20.01.1992 tarihleri arasında esnaf sicil kaydı dikkate alınmaksızın, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının olmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Öte yandan; davacıdan 1992 yılında tahsil edilen primin hangi dönem sigortalılığına esas olarak tahsil edildiğinin davalı kurumdan sorulmak sureti ile primin karşıladığı sürelerde davacıyı zorunlu … sigortalısı saymak ve yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını tespit etmekten ibarettir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 27.09.2012 gününde oy birliği ile karar verildi.