YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/7897
KARAR NO : 2011/8187
KARAR TARİHİ : 17.10.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı murisi,1.7.1994-26.6.1998 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz edenin sıfatına göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava,davacının murisinin 1.1.1994-26.6.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya tabi tarım … sigortalısı olduğunun ve davacıya ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkin olup,davacı vekili 13.4.2011 tarihli duruşmada ölüm aylığı talebini atiye terk etmiş 31.12.1994-26.6.1998 tarihleri arasındaki sürenin tespitini isteyerek talebini daraltmıştır.
Mahkemece davacının eşi …’ın 31.12.1994-26.6.1998 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, ölüm aylığı bağlanması talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu
prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, …. Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının eşinin Ziraat Odası’na kayıtlı olmadığı, Tarım Kredi Kooperatifine 14.11.1997 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, sigortalının 26.6.1998 tarihinde öldüğü, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Haziran 1994 tarihinde yapıldığı, Haziran 1997 tarihinde de kesintisinin bulunduğu,davacının 2008 yılından müracaatı üzerine 1.7.1994-31.12.1994 tarihleri arasında Kurum’ca tescil edildiği görülmektedir.
Mahkemece davacının eşinin 1.7.1997- 26.6.1998 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğuna ilişkin verilen tespit kararı yerinde ise de; 1.1.1995-1.7.1997 tarihleri arasında prim ödemesi bulunmadığı ve 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı ve murisin 1.7.1994-31.12.1994 tarihleri arasındaki tescili 2008 yılında yapıldığı önceden yapılmış bir tescili bulunmadığı,eski sigortalı olmadığı halde bu dönemin soyut muhtar beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Mahkemenin kabul şekli bakımından da davacı talebini daraltarak 1.1.1994-31.12.1994 tarihleri arasındaki döneme ilişkin tespit talebinden feragat ettiğinden bu döneme ilişkin talebin reddine karar verilerek davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması hatalı olmuştur.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.